Monday, 17 June 2019|دوشنبه، 27 خرداد، 1398|يا قاضي الحاجات|افراد آنلاین: 58 نفر

مروری بر گذشته

پارافیموزیس چیست و چگونه درمان می‌شود؟
پارافیموزیس چیست و چگونه درمان می‌شود؟
تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)
تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)
۵ نکته مفید راجع به اضطراب پس از زایمان
۵ نکته مفید راجع به اضطراب پس از زایمان
عناوین روزنامه های ورزشی شنبه 25 خرداد 1398
عناوین روزنامه های ورزشی شنبه 25 خرداد 1398
فال امروز شنبه 25 خرداد 1398
فال امروز شنبه 25 خرداد 1398
محدودیت‌های میرحسین موسوی و زهرا رهنورد کم شد
محدودیت‌های میرحسین موسوی و زهرا رهنورد کم شد
بهترین کرم‌های ضدآفتاب و ضدلک
بهترین کرم‌های ضدآفتاب و ضدلک
سقوط آزاد عجیب قیمت‌ها در بازار خودرو
سقوط آزاد عجیب قیمت‌ها در بازار خودرو
انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!
انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!
فال امروز جمعه 17 خرداد 1398
فال امروز جمعه 17 خرداد 1398
عناوین روزنامه های یکشنبه 19 خرداد 1398
عناوین روزنامه های یکشنبه 19 خرداد 1398
رئیسی: با فضای‌ مجازی قوه‌ قضائیه‌ای مردمی، انقلابی و ضد فساد بسازید
رئیسی: با فضای‌ مجازی قوه‌ قضائیه‌ای مردمی، انقلابی و ضد فساد بسازید
جزئیات ماجرای پیاده کردن مسافر خانم توسط راننده اسنپ
جزئیات ماجرای پیاده کردن مسافر خانم توسط راننده اسنپ
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 19 خرداد 98
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 19 خرداد 98
جراحی زیبایی زنان
جراحی زیبایی زنان
فال امروز سه شنبه 21 خرداد 1398
فال امروز سه شنبه 21 خرداد 1398
کم وزن ترین کودک جهان متولد شد و به شکل عجیبی زنده ماند!
کم وزن ترین کودک جهان متولد شد و به شکل عجیبی زنده ماند!
احتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریان
احتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریان
فرهاد مجیدی، قربانی بی‌تدبیری مسئولان و زیاده‌خواهی‌ خودش!
فرهاد مجیدی، قربانی بی‌تدبیری مسئولان و زیاده‌خواهی‌ خودش!
بارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عمل
بارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عمل

حکایت سیزده به در، در تاریخ کهن چه بوده است؟

تاریخ انتشار: سه شنبه، 13 فروردين، 1398 فرهنگ و هنر ، مناسبت های ایرانی و خارجی
+ A -

رسم بیرون رفتن از خانه در روز سیزدهم فروردین ماه و آن روز را به شادی و خوشی گذراندن از رسوم دیریان ایرانی است و آخرین قسمت از مجموعه رسم‌های جشن بهاری است که با شب سوری و آتش افزوزی آغاز می‌شود وبا طبیعت‌گردی به پایان می‌رسد. البته بخش آتش افروزی این جشن سالیان سال است که در کشور ما وجود ندارد ولی باید بدانید که رسوم شب سوری در حقیقت موخره‌ای برای جشن بهاری است و سیزده نوروز آن را پایان می‌دهد.

خندیدن و شادی کردن در روز سیزدهم به معنای تمثیلی فرو ریختن اندیشه‌های تیره و پلید است چرا که در باور ایرانیان باستان، اندیشه‌های تره ره آورد اهریمن و فرزندان اوست. در کتب تاریخی ابوریحان بیرونی از «برنشستن کوسه» سخن به میان می‌آورد و می‌گوید: «آذر ماه بروزگار خسروان اول بهار بوده و به نخستین روز از دی از بهر فال مردی بیامدی کوسه، برنشسته بر خری و به دست کلاغی گرفته و به باد بیزن خویشتن با همی زدی و زمستان را دواع همی کردی وز مردمان بدان چیزی یافتی و به زمانه ما به شراز همین کرده‌اند…»

بر نشستن کوسه در حقیقت نوعی رسم شبه کارناوالی است که انواع دیگر آن در برخی از شهره و روستاهای ایران به ویژه در روز سیزده به در همچنان وجود دارد. در برخی از این مناطق مردی قسمت قدامی و خلفی خری یا اسبی را که از پارچه و کاغذ ساخته شده بر پیش و پس خود می‌بنند و خود را به شکل موجودی افسانه‌ای در میآورد که قسمت بالای آن چهره انسان و قسمت پایین چهره اسب یا خر به خود می‌گیرد و دف زنان می‌رقصد. این شکل کارناوالی که نماینده حلول ارواح است در بسیاری از سرزمین‌های اسلاوی امروز هم دیده می‌شود.

در سرزمین‌های اسلاوی (کشورهایی مانند روسیه و صربستان و لهستان و کرواسی و بلغارستان و…) ، یک دوره دوازده روزه جشن‌های کارناوالی در ایام آغاز سال نو وجود دارد که ریشه تاریخی آن به هند و اروپا برمی‌گردد. در این جشن‌ها مردم با ماسک‌های حیوانات گوناگون که نماینده ارواح هستند می‌رقصد و بنا بر آیین و فرهنگ این سرزمین‌ها، دوازده روح پلید در تمام مدت سال دوازده ستونی را که دنیا بر آنها قرار گرفته می‌جوند و هنگامی که ستون آخر در شرف افتادن است (یعنی ماه دوازدهم سال) ارواح خبیث برای جشن روی زمین می‌آیند. اما این ستون‌ها در زمانی که اهریمن‌ها روی زمین مشغول شادی و رقص هستند، مرمت می‌شوند و به حال نخستین روز خود در می‌آیند در نتیجه جهان از هم فرو نمی‌ریزد. این ارواح هم در روز سیزدهم سال نو به زمین فرو می‌روند و باز کار خود را شروع می‌کنند.

روز سیزدهم در این باورها در حقیقت آغاز زندگی دوباره عادی انسان‌هاست و بنابر همین اعتقادات باید گفت که روز سیزدهم روز جشن نجات دهان و دوره تکامل جدید ستونهای نو جهان هستی است، بسیاری از کارشناسان و دیرینه شناسان بر این باورند که اسطوره روز سیزده به در ما ایرانیان نیز بر اساس همین باورها شکل گرفته است.

در اساطیر ایرانی عمر جهان هستی ۱۲ هزار سال است و عدد ۱۲ از بروج دوازده گانه گرفته شده است. در این اساطیر اینطور آمده که پس از ۱۲ هزار سال، دوره جهان بسهت می‌شود و انسان‌هایی که در جهان هستی وظیفه جنگ در برابر اهریمن را دارند در نهایت می‌توانند بر علیه او پیروز شوند. (این نبرد پایانی در قالب نبرد سوشیانت، منجی موعود در باورهای ایرانی اساطیری با اهریمن تعریف شده است.)

با پایان یافتن جنگ با اهریمن در انتهای دوره دوازده هزار ساله، دیگر جهان مادی وجود نخواهد داشت و بشریت به جایگاه ابدی خود در عالم مینو بازخواهد گشت. با دانستن این موضوع می‌توان ادعا کرد که نخستین دوازه روز جشن زایش انسان‌ها گویا تمثیلی از این ۱۲ هزار سال زندگی و زایش بشریت است و روز سیزدهم هم تمثیلی از هزاره سیزدهم است که انسان‌ها در کنار فرشته‌ها در عالم مینو زندگی دوباره‌ای را آغاز می‌کنند.

در متون کهن فارسی ذکری از بیرون شدن خانه‌ها و رفتن به دل طبیعت در روز سیزدهم فروردین نیامده است. در جشن‌های بهاره ساسانی رسم بر این بود که در روز ششم نوروز، محصولی را که روی دوازده یا هفت ستون خشتی کاشته بودند با نوای موسیقی و رقص جمع می‌کردند و آنها را میان تالارهای کاخ می‌پراکندند. زرتشتیان همچنان این آیین را دارند و روز ششم فروردین همزمان با زایش زرتشت، به گشت طبیعت می‌روند. اما همانطور که گفته شد بیرون رفتن در روز سیزدهم در متون کهن فارسی نیامده است.

اما توجیهی که برای این رسم دیرینه وجود دارد به تقویم اوستایی می‌رسد، چرا که روز سیزدهم سال نو بر اساس این تقویم، روز ویژه طلب باران بهاری برای کشتزارهای نو بوده است. روز سیزدهم ماه متعلق به ایزدی به نام تیریت تیشتری بود که ایزد باران است. این ایزد همواره به صورت اسبی، با دیو خشکی و خشکاسی که دیو «اپوش» نام دارد در جنگ و ستیز است و اگر شکست بخورد، آب‌ها و گیاهان می‌خشکند. این ایزد در سرزمین خشک ایران بسیار مورد ستایش و مهر و محبت دیرینیان بوده و برای آنکه پیروز شود، لازم بود که همه مردمان در نماز از او نام برند و او را بستایند.

در اوستا درباره این ایزد چنین آمده است: «چون نیروی ده اسب، ده شتر، ده گاو، ده کوه و ده رود ناوتاک روان شود (در صورت پیروزی) و آإ جوی‌ها به سوی محصول با دانه‌های درشت و چراگاه‌ها با دانه‌های ریز و به سوی جهان مادی روان می‌گشت.»

برای همین به نظر می‌رسد که ایرانیان در روزگاران کهن، پس از برگزاری مراسم نوروزی و دمیدن سبزه و گندم و جو و حبوبات، در نخستین روزهای سال و در روزی که متعلق به ایزد باران بود، یعنی روز سیزدهم فروردین ماه، به دشت و صحرا و کنار چشمه و جویبار می‌رفتند تا به هنگام شکست یافتن دیو خشکسالی در نیمروز گوسفندی بریان کرده و پیروزی ایزد بر اهریمن را جشن می‌گرفتند. بریان کردن و خوردن این گوسفند امروزه تبدیل به صرف وعده نهار در نیمروز توسط ملت ایران شده است.

در بسیاری از روستاهای ایران هنوز هنگام تابستان مراسم طلب باران به هنگام خشکسالی برگزار می‌شود و در دین و آیین اسلام هم نمازی برای نماز باران رحمت الهی وجود دارد و باید گفت که موضوع باران در سرزمین‌های خشکی مانند ایران و عربستان، همیشه موضوع مهمی بوده است.

اما رسم سبزه به جوی آب انداختن را نیز نباید فراموش کرد که امروزه تقریبا در تمامی کشور انجام می‌شود. روانه کردن سبزه به جویبارها در حقیتق تمثیلی است از دادن فدیه به ایزد آب (آناهیتا) و ایزد باران تا به این طریق تخمه بارور شده‌ای را که ناهید فرشته موکل آن بوده به خود ناهید بازگردد و گیاهی را که ایزد تیر پرورانده نیز به خود آن برگردانند. این فدیه بر اساس متون کهن پارسی موجب برکت و باروری و آسالی در سال نو است.

یکی دیگر از مواردی که می‌توان درباره علت بیرون رفتن مردم و زدن به دل طبیعت آنها در روز سیزدهم فروردین جستار کرد، نحسی عدد ۱۳ است. حوادث بسیاری در طول تاریخ و بر اساس نوشتارهای کهن رخ داده که در روز سیزدهم ماه بوده و این اندیشه را به ذهن مردم آورده که در هر چند هزار سال یکبار در همین هنگام سال، بلایی آئمانی دوره جهان را فرو خواهد بست. مردم به طور سنتی در هر سال به هنگام روز سیزدهم فروردین ماه منتظر زلزله سهمینی بودند و این روز خانه و زندگی خود را رها کرده و زیر سقف نمی‌ماندند تا اگر زمین لرزه‌ای فرا رسد از آسیب آن در امان باشند.

بازی‌های گوناگون و آخرین سرودخوانی و دست افشانی پیک نوروزی در روز سیزده نیز آخرین یادگاری‌های مراسم کارناوالی دوران کهن هستند. در متون باستان نوشته شده که در روز سیزدهم فروردین مسابقاتی انجام می‌شده که در آنها یک نفر یا گروهی برنده مسابقه می‌شده (در متون کهن به مسابقه اسب دوانی اشارات خاصی شده) و از همین رو معمولا بازی‌هایی که در روز سیزده به در انجام می‌شود، مشخصا دارای برنده و بازنده است. گویند که پیروزی در این مسابقات همانند پیروزی ایزد باران بر اهریمن است و شادی‌ها و رقص‌ها باقی مانده‌ای از مراسم تطهیر درونی سال نو است.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

پرویز پرستویی: چرا گیر دادیم به زایمان زن رامبد جوان در کانادا؟پرویز پرستویی: چرا گیر دادیم به زایمان زن رامبد جوان در کانادا؟احتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریاناحتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریانتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (256)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (256)انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!رفتار خاص کیانو ریوز خبرساز شد + تصاویررفتار خاص کیانو ریوز خبرساز شد + تصاویررابطه بردلی کوپر و آیرینا شایک به پایان رسید/پای لیدی گاگا در میان است؟رابطه بردلی کوپر و آیرینا شایک به پایان رسید/پای لیدی گاگا در میان است؟بازیگر برنده اسکار پس از متهم شدن به آزار جنسی خودش را به پلیس تسلیم کرد!بازیگر برنده اسکار پس از متهم شدن به آزار جنسی خودش را به پلیس تسلیم کرد!سریال ترسناکی که فقط در هنگام شب می توانید آن را تماشا کنید!سریال ترسناکی که فقط در هنگام شب می توانید آن را تماشا کنید!کشف حجاب نگار جواهریان در کانادا + عکسکشف حجاب نگار جواهریان در کانادا + عکسبیوگرافی آیدا جعفری بازیگر سریال گاندو + عکسبیوگرافی آیدا جعفری بازیگر سریال گاندو + عکساحمد مهرانفر به جشنواره بین المللی آمریکا راه یافتاحمد مهرانفر به جشنواره بین المللی آمریکا راه یافت۱۰ فیلم شهاب حسینی که حتما باید ببینید۱۰ فیلم شهاب حسینی که حتما باید ببینیدیادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲یادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!کاش اجازه نمی‌دادید خانم شیلا خداداد!کاش اجازه نمی‌دادید خانم شیلا خداداد!ماجرای تعرض به الناز شاکردوستماجرای تعرض به الناز شاکردوستتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)رقابت شدید سه فیلم سینمایی در اولین روز اکران عید فطررقابت شدید سه فیلم سینمایی در اولین روز اکران عید فطربرندگان اسکار افتخاری معرفی شدندبرندگان اسکار افتخاری معرفی شدندعلی نصیریان: قصد کناره‌گیری از بازیگری را ندارمعلی نصیریان: قصد کناره‌گیری از بازیگری را ندارمفیلم‌های اکران عید فطر معرفی شدندفیلم‌های اکران عید فطر معرفی شدندواکنش شیلا خداداد به یک تحریم: قرار این نبود!واکنش شیلا خداداد به یک تحریم: قرار این نبود!ده فیلم برتر تاریخ سینمای ایران به انتخاب Taste of Cinemaده فیلم برتر تاریخ سینمای ایران به انتخاب Taste of Cinemaفصل دوم سریال نون.خ برای ماه رمضان 99 ساخته خواهد شدفصل دوم سریال نون.خ برای ماه رمضان 99 ساخته خواهد شدجنجال های تلویزیون در ماه رمضان ۹۸جنجال های تلویزیون در ماه رمضان ۹۸
محسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟محسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟انتقاد صدف طاهریان از حضور بازیگر زن هندی در فیلم دختر شیطانانتقاد صدف طاهریان از حضور بازیگر زن هندی در فیلم دختر شیطانریحانا مادر می شود! + عکسریحانا مادر می شود! + عکسبارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عملبارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عملبیوگرافی آژدا پکان خواننده و بازیگر ترکیه ای + عکسبیوگرافی آژدا پکان خواننده و بازیگر ترکیه ای + عکسمرتضی کلانتریان، مترجمی که همچون قهرمان داستانش خودکشی کردمرتضی کلانتریان، مترجمی که همچون قهرمان داستانش خودکشی کردپاسخ مهناز افشار به شایعه فرار از کشور + عکسپاسخ مهناز افشار به شایعه فرار از کشور + عکسترانه این خواننده های ترک را حتما گوش کنیدترانه این خواننده های ترک را حتما گوش کنیدهمایون شجریان گواهینامه درجه یک آواز را دریافت کردهمایون شجریان گواهینامه درجه یک آواز را دریافت کردیلدا عباسی قلب اروپا را به خود خیره کردیلدا عباسی قلب اروپا را به خود خیره کردبیوگرافی بهنام صفوی + عکسبیوگرافی بهنام صفوی + عکسبهنام صفوی درگذشتبهنام صفوی درگذشتاسم و عکس فرزند مگان مارکل و پرنس هری منتشر شداسم و عکس فرزند مگان مارکل و پرنس هری منتشر شدامروز باید چیا بدونیم: از جنتلمن ها تا پیدا شدن گلزارامروز باید چیا بدونیم: از جنتلمن ها تا پیدا شدن گلزارفرزند مگان مارکل و پرنس هری به دنیا آمد؛ ۷ قانونی که زوج سلطنتی از حالا باید رعایت کنندفرزند مگان مارکل و پرنس هری به دنیا آمد؛ ۷ قانونی که زوج سلطنتی از حالا باید رعایت کنندبهنام صفوی خواننده پاپ بار دیگر در بیمارستان بستری شدبهنام صفوی خواننده پاپ بار دیگر در بیمارستان بستری شدچرا دانش‌آموزان‌مان ساسی مانکن را به حامد زمانی ترجیح می‌دهند؟چرا دانش‌آموزان‌مان ساسی مانکن را به حامد زمانی ترجیح می‌دهند؟حامد همایون ممنوع‌التصویر شد + واکنش حامد همایونحامد همایون ممنوع‌التصویر شد + واکنش حامد همایونبرنامه کنسرت های اردیبهشت 98برنامه کنسرت های اردیبهشت 98منیر فرمانفرماییان نقاش و هنرمند بزرگ دار فانی را وداع گفتمنیر فرمانفرماییان نقاش و هنرمند بزرگ دار فانی را وداع گفتجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکبه «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟به «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟استاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاناستاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهراننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهرانشورای انتخاب آثار نمایشی تالار هنر چه کسانی هستند؟شورای انتخاب آثار نمایشی تالار هنر چه کسانی هستند؟
۱۰ ستاره درخشان جام جهانی فوتبال زنان۱۰ ستاره درخشان جام جهانی فوتبال زنانازدواج  مسعود اوزیل و امینه گولشه + عکس های عروسیازدواج مسعود اوزیل و امینه گولشه + عکس های عروسینیکی لائودا راننده افسانه ای فرمول یک درگذشتنیکی لائودا راننده افسانه ای فرمول یک درگذشتکریستیانو رونالدو، مالک گران ترین خودروی صفر کیلومتر تاریخکریستیانو رونالدو، مالک گران ترین خودروی صفر کیلومتر تاریخآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویبهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!بهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!علی انصاریان ازدواج کرد + عکسعلی انصاریان ازدواج کرد + عکسازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟ازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟بیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزبیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانعلی انصاریان مجری تلویزیون شدعلی انصاریان مجری تلویزیون شدواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانکلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!کلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!ایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی دادگاهی شد! + عکسعلی دایی دادگاهی شد! + عکس