Sunday, 21 April 2019|يکشنبه، 1 ارديبهشت، 1398|يا ذاالجلال و الاکرام|افراد آنلاین: 56 نفر

مروری بر گذشته

واکنش فدراسیون بوکس به مبارزه دختر ایرانی در فرانسه
واکنش فدراسیون بوکس به مبارزه دختر ایرانی در فرانسه
عناوین روزنامه های یکشنبه 25 فروردین 1398
عناوین روزنامه های یکشنبه 25 فروردین 1398
جوان ز حادثه ای پیر می شود گاهی
جوان ز حادثه ای پیر می شود گاهی
در نخستین جلسه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات در سال ۹۸ چه گذشت؟
در نخستین جلسه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات در سال ۹۸ چه گذشت؟
عناوین روزنامه های ورزشی شنبه 24 فروردین 1398
عناوین روزنامه های ورزشی شنبه 24 فروردین 1398
قیمت خودروهای داخلی در کارخانه و بازار ایران – 31 فروردین 98
قیمت خودروهای داخلی در کارخانه و بازار ایران – 31 فروردین 98
ازبکی های استان البرز چگونه با مردگان خود ارتباط برقرار میکنند؟
ازبکی های استان البرز چگونه با مردگان خود ارتباط برقرار میکنند؟
قیمت خودرو کاهش پیدا نکند وزیر صنعت استیضاح می‌شود
قیمت خودرو کاهش پیدا نکند وزیر صنعت استیضاح می‌شود
چگونه پیاده روی کنیم که در کاهش وزن تاثیر خوبی داشته باشد؟
چگونه پیاده روی کنیم که در کاهش وزن تاثیر خوبی داشته باشد؟
خانه احزاب به اصولگرایان رسید
خانه احزاب به اصولگرایان رسید
هجوم ملخ ها به ایران ؛ 6 استان جنوبی در خطر قحطی
هجوم ملخ ها به ایران ؛ 6 استان جنوبی در خطر قحطی
چرا نباید با دهان نفس بکشیم؟
چرا نباید با دهان نفس بکشیم؟
رکوردشکنی قسمت جدید سریال Game of Thrones
رکوردشکنی قسمت جدید سریال Game of Thrones
عناوین روزنامه های ورزشی یکشنبه 25 فروردین 1398
عناوین روزنامه های ورزشی یکشنبه 25 فروردین 1398
فال امروز دوشنبه 26 فروردین 1398
فال امروز دوشنبه 26 فروردین 1398
جدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترک
جدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترک
نتایج بازی های لیگ برتر/ هفته بیست و پنجم
نتایج بازی های لیگ برتر/ هفته بیست و پنجم
نکات ابتدایی تمرینات یوگا برای همه
نکات ابتدایی تمرینات یوگا برای همه
مرتضی خمسه‌ای پیشکسوت خیمه شب بازی بر اثر کهولت سن درگذشت
مرتضی خمسه‌ای پیشکسوت خیمه شب بازی بر اثر کهولت سن درگذشت
فال امروز جمعه 23 فروردین 1398
فال امروز جمعه 23 فروردین 1398

بیوگرافی ورنر هایزنبرگ، دانشمند آلمانی فیزیک هسته‌ای و پدر مکانیک کوانتوم

تاریخ انتشار: سه شنبه، 22 آبان، 1397 علمی ، زندگینامه دانشمندان
+ A -

ورنر هایزنبرگ یکی از بزرگترین دانشمندان آلمانی فیزیک بود که پایه‌های مکانیک کوانتوم را بنا نهاد. او به‌خاطر این مطالعات، جایزه‌ی فیزیک نوبل را دریافت کرد.

ورنر کارل هایزنبرگ (Werner Karl Heisenberg) یک فیزیک‌دان نظری آلمانی بود که در تاریخ در فهرست پیشگامان علم مکانیک کوانتوم قرار می‌گیرد. او مقاله‌ی اصلی و تاریخ‌ساز خود را در سال ۱۹۲۵ منتشر کرده و در سال‌های بعد به‌ کمک تحقیقات و مطالعات بزرگانی همچون مکس بورن و پاسکال جوردن، مفاهیم فرمول‌بندی ماتریسی مکانیک کوانتوم را تشریح کرد.

مشهورترین دستاور هایزنبرگ، تئوری عدم قطعیت او است که در سال ۱۹۲۷ در یک مقاله، شرح داده شد. او در سال ۱۹۳۲ مفتخر به دریافت جایزه‌ی نوبل شد که دلیل اصلی آن، تحقیقات در زمینه‌ی مکانیک کوانتوم بود. هایزنبرگ علاوه بر این موارد، در موضوعاتی همچون آشفتگی در علم سیالات، هسته‌‌ی اتم، فرومغناطیس، پرتوهای کیهانی و ذرات زیراتمی نیز تحقیقاتی را به عمل آورد.

هایزنبرگ یکی از عوامل طراحی و ساخت اولین رآکتور هسته‌ای آلمان غربی بود. او علاوه بر ساخت رآکتور اول در کارلسروهه، یک رآکتور تحقیقاتی نیز در مونیخ طراحی کرد. دانش هسته‌ای این فیزیک‌دان، او را به‌ عضویت تیم توسعه‌ی سلاح اتمی آلمان نازی در جنگ جهانی دوم نیز درآورد.

تولد و تحصیل

ورنر کارل هایزنبرگ در ۵ دسامبر سال ۱۹۰۱ در وورتسبورگ به دنیا آمد. پدرش، آگوست هایزنبرگ و مادرش آنا وکلین نام داشتند. پدر ورنر، یک معلم مدرسه بود و در زمان تولد او، در شرف تبدیل شدن به استاد در دانشگاه وورتسورگ قرار گرفت. ورنر یک برادر بزرگ‌تر به‌نام اروین داشت که در سال ۱۹۰۰ به‌دنیا آمده بود.

ورنر در سپتامبر سال ۱۹۰۶ و پیش از تولد ۵ سالگی، به مدرسه‌ی ابتدایی وورتسبورگ رفت. او ۳ سال در این مدرسه تحصیل کرد اما پس از آن، پدرش به کرسی تدریس تاریخ میانی و مدرن یونان در دانشگاه مونیخ رسید. چند ماه پس از نهایی شدن کرسی استادی آگوست، ورنر و بقیه‌ی اعضای خانواده به مونیخ رفتند. او در مونیخ به مدرسه‌ی Elisabethenschule و پس از یک سال تحصیل، به مدرسه‌ی مشهور آن شهر یعنی دبیرستان ماکسی‌میلیان رفت. پدربزرگ مادری او، مدیر این مدرسه بود.

جنگ و بی‌نظمی در برنامه‌های مدرسه، او را به مطالعه‌ی شخصی ترغیب کرد

با شروع جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴، مدرسه به اشغال نیروهای نظامی درآمد. به‌ همین دلیل، کلاس‌ها در ساختمان‌هایی دیگر و با برنامه‌های جدید برگزار شدند. این تداخل ایجاد شده و بی‌نظمی در برنامه‌های آموزشی مدرسه، باعث شد تا ورنر به مطالعه‌ی شخصی بیشتری بپردازد که در مسیر آینده‌ی او، نقش تأثیرگذاری داشت.

زمینه‌های مورد علاقه‌ی هایزنبرگ، ریاضیات، فیزیک و مذهب بودند. البته نمرات او به‌ صورت کلی در همه‌ی دروس عالی بود. ورنر به‌قدری در ریاضیات استعداد و مهارت داشت که به یکی از اعضای فامیل که دانشجو بود، آموزش دروس ریاضی و حسابان می‌داد. ورنر در دوران دبیرستان علاوه بر تحصیل، عضو انجمنی بود که دانش‌آموزان نوجوان را برای خدمت آینده در ارتش، آماده می‌کرد.

هایزنبرگ در فعالیت‌های فوق‌برنامه‌ی زیادی حضور داشت. او در برنامه‌های داوطلبانه برای کشاورزی در بهار و تابستان نیز ثبت‌نام کرده بود و بخشی از زمانش را در این مزرعه‌ها می‌گذراند. در یکی از این دوره‌های فوق‌برنامه، او در سال ۱۹۱۸ برای اولین بار از خانواده دور شد تا مدتی را در یک دامداری کار کند. کار در آن محل دشواری‌های زیادی را به‌همراه داشت و حتی غذای کافی نیز برای این دانش‌آموزان وجود نداشت.

ورنر در کنار کارهای دامداری به بازی کردن حرفه‌ای شطرنج و مطالعه‌ی ریاضیات نیز می‌پرداخت. در آن زمان علاقه‌ی او به نظریه‌ی اعداد بسیار افزایش یافته بود و آثار بزرگانی همچون کرونکر و فرمات، موضوع مطالعات او بودند.

پس از پایان جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۸، آلمان به صحنه‌ی نبرد نیروهای مختلف برای به‌دست گرفتن قدرت تبدیل شد. ورنر به یکی از نیروها با نام Bavarian Soviet ملحق شد. اگرچه مبارزات در آن دوران با جدیت انجام می‌شد، اما بسیاری از نوجوانان حاضر در نیروهای نظامی و شبه‌نظامی، به چشم یک تفریح به آن نگاه می‌کردند. ورنر در مورد آن زمان می‌گوید: من یک پسربچه‌ی ۱۷ ساله بود. این کار را مانند یک ماجراجویی و در حد بازی دزد و پلیس می‌دیدم.

هایزنبرگ در دبیرستان مدیر یک انجمن دانش‌آموزی هم بود که بعدها به رهبری جنبش جوانان باواریایی تبدیل شد. او در سال‌های پایانی دبیرستان در امتحان‌های موسوم به Abitur شرکت و برای بورسیه‌ی ماکسی‌میلیان اقدام کرد. در نهایت، نمره‌های عالی ریاضی و فیزیک، ورنر را به این بورسیه رساند. این بورسیه، مسیر ورود ورنر به دانشگاه مونیخ را فراهم کرد.

ورنر در بین زمان پایان دبیرستان تا شروع دانشگاه، به‌خاطر یک سفر تفریحی به بیماری سخت حصبه مبتلا شد و به‌سختی از مرگ نجات پیدا کرد. به‌هرحال او پس از مداوا برای شرکت در کلاس‌های دانشگاه آماده شد. در تابستان سال ۱۹۲۰، ورنر بر حسب عادت و علاقه، به مطالعه‌ی ریاضیات می‌پرداخت. او تحقیقات و مقاله‌های ویل و باخمن را در دوران مطالعه مرور کرده بود و به دیدی کلی نسبت به نظریه‌ی اعداد رسید. همین مطالعات، بعدا زمینه‌ی پایان‌نامه‌ی دکترای ورنر را فراهم کردند.

تغییر در انتخاب استاد راهنما، مسیر ورنر را از ریاضیات به فیزیک برد

هایزنبرگ برای انتخاب استاد مشاور خود به فردیناند فون لیندمن مراجعه کرد. موفقیت در مصاحبه با لیندمن، زمینه‌های لازم را برای تبدیل شدن هایزنبرگ به یک تئوریسین در علم اعداد، فراهم می‌کرد. البته مصاحبه با لیندمن خوب پیش نرفت و ورنر مجبور شد به سامرفیلد مراجعه کند. این استاد، به‌گرمی از ورنر استقبال کرد و او را پذیرفت.

مطالعات جدی در علم فیزیک

هایزنبرگ به‌همراه هم‌کلاسی‌اش پائولی و زیر نظر سامرفیلد، مطالعه‌ی فیزیک نظری را از اکتبر سال ۱۹۲۰ شروع کرد. او ابتدا در مورد فیزیک شک داشت و با شرکت جدی در کلاس‌های ریاضی، شانس بازگشت به این رشته، در صورت علاقه‌مند نشدن به فیزیک نظری را برای خودش زنده نگه داشت. البته او در کلاس‌های لیندمن شرکت نمی‌کرد و همین اقدام، زمینه‌های ریاضیاتی‌اش را از اعداد به هندسه تغییر داد.

پس از مدتی مطالعه‌ی فیزیک نظری، علاقه‌ی ورنر به این علم به‌حدی شد که در ترم‌های بعدی،‌ در همه‌ی کلاس‌های سامرفیلد ثبت‌نام کرد. مطالعه‌ی فیزیک تجربی نیز از دروس اجباری هایزنبرگ در دانشگاه بود و او در کنار این دروس، به تحقیقات در زمینه‌ی نسبیت نیز پرداخت. البته پائولی که در آن زمان، تحقیقات اصلی خود را در زمینه‌ی نسبیت انجام می‌داد، به ورنر پیشنهاد داد که این زمینه‌ی مطالعاتی را رها کند. او به ورنر توضیح داد که ساختارهای اتمی زمینه‌ای بهتر برای تحقیقات خواهد بود چرا که نظریه و علوم کاربردی در این بخش، هنوز فاصله‌ی زیادی با هم دارند.

هایزنبرگ در یکی از کتاب‌های خود با نام Physics and Beyond در مورد اولین روزها و ماه‌ها در دانشگاه می‌نویسد: دو سال اول تحصیل من در دانشگاه مونیخ، در دو دنیای متفاوت سپری شد. یک دنیا، در کنار دوستانم در حرکت‌های سیاسی و دنیای دیگر، قلمروی انتزاعی فیزیک نظری بود. فعالیت من در هر دوی این زمینه‌های به‌حدی جدی بود که همیشه درگیر بودم. گاهی اوقات رفت‌وآمد بین فعالیت‌های این دو زمینه، بیش از حد زیاد و دشوار می‌شد.

ورنر در ژوئن سال ۱۹۲۲ در دروه‌های آموزشی نیلز بور در گوتینگن شرکت کرد. پس از بازگشت به مونیخ، سامرفیلد او را با مسائل هیدرودینامیکی مشغول کرد تا خود برای مدت یک سال به ایالات متحده‌ی آمریکا برود. هایزنبرگ با مطالعه‌ی این مسائل، یک سخنرانی در مورد آشفتگی سیالات در اینسبروک انجام داد و سپس، مجددا برای تحصیل با مکس بورن، فرانک و هیلبرت به گوتینگن رفت. او در آنجا یک تحقیق مشترک با بورن انجام داد و مقاله‌ای در این حوزه در ارتباط با گاز هلیم منتشر کرد. در نهایت، هایزنبرگ پروپوزال دکترای خود را در زمینه‌ی آشفتگی سیالات به دانشگاه مونیخ ارائه کرده و در سال ۱۹۲۳ از آن دفاع کرد.

در کنار بزرگان: نیلز بور و ولگانگ پائولی

تحقیقات جدی و ملاقات‌های سرنوشت‌ساز

هایزنبرگ پس از کسب مدرک دکترا سفری به فنلاند داشت و سپس، به‌عنوان دستیار بورن در گوتینگن به او ملحق شد. در مارس سال ۱۹۲۴، او ملاقاتی با نیلز بور داشت. این ملاقات در مؤسسه‌ی فیزیک نظری در کپنهاگ انجام شد و هایزنبرگ در آنجا، اینشتین را نیز ملاقات کرد. ورنر در کنار تحقیقات در گوتینگن، در آزمون تدریس در دانشگاه‌های آلمان موسوم به Habilitation نیز پذیرفته شد. او در مورد تحقیقات و تحصیل خود در جایی گفته است: «من خوش‌بینی را از سامرفیلد، ریاضیات را در گوتینگن و فیزیک را از بور آموختم.»

ملاقات با بور باعث شد که هایزنبرگ از میانه‌ی سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۵ در کنار نیلز بور به تحقیقات بپردازد و سپس به گوتینگن بازگردد. این تحقیقات و مطالعات بعدی باعث شد تا اولین نسخه از مکانیک کوانتوم به‌ صورت مکانیک ماتریسی توسط او معرفی شود. البته او ابتدا ماهیت ماتریسی این یافته‌ها را درک نکرد. تمرکز ورنر روی زمینه‌های احتمالاتی این پدیده‌ها بود که در نهایت، به مفاهیم جبر ناجابجایی منجر شد. بورن و پاسکال جوردن کسانی بودند که این جبر را به‌صورت مفاهیم ماتریسی تعریف کردند.

بورن، جوردن و هایزنبرگ در سال ۱۹۲۶ سه مقاله در زمینه‌ی مکانیک ماتریسی منتشر کردند. این یافته‌ها، در می همان سال، هایزنبرگ را به کرسی تدریس در دانشگاه کپنهاگ رساند. یک سال بعد، او برای تدریس در دانشگاه لایپزیگ انتخاب شد و در اول آوریل ۱۹۲۸ به این دانشگاه رفت. او تا سال ۱۹۴۱ در این پست باقی ماند و از آن سال، مدیر مؤسسه‌ی فیزیک کایزر ویلهلم در برلین شد.

جایزه‌ی نوبل سال ۱۹۳۲، به‌خاطر تحقیقات هایزنبرگ در کنار دانشمندان دیگر در زمینه‌ی مکانیک کوانتوم به او اهدا شد. در متن این تقدیرنامه آمده است: «خلق مکانیک کوانتوم و کاربردهای بعدی آن و همچنین کشف حالت‌های آلوتروپیک هیدروژن»

عدم قطعیت

هایزنبرگ علاوه بر جایزه‌ی نوبل و مکانیک کوانتوم، با نظریه‌ی عدم قطعیت نیز به شهرت زیادی رسید. او در سال ۱۹۲۷ این نظریه را مطرح کرد. در متن این تئوری آمده است که کشف موقعیت و سرعت یک ذره، به‌طور ذاتی خطاهایی دارد که حاصل آنها، کمتر از ثابت کوانتومی h نخواهد بود. این خطاها به‌طور کلی قابل اغماض هستند اما در زمان مطالعه‌ی ذرات بسیار ریز مانند اتم، حیاتی خواهند بود.

نازی‌ها، نظریه‌ی کوانتوم و عدم قطعیت را مفاهیمی یهودی می‌دانستند

هایزنبرگ، کتاب مشهور خود با نام اصول فیزیکی نظریه‌ی کوانتوم را در سال ۱۹۲۸ منتشر کرد. او در سال ۱۹۲۹ برای یک سری سخنرانی به کشورهای آمریکا، ژاپن و هند رفت. او در سال ۱۹۳۲، مقاله‌ای سه قسمتی منتشر کرد که تصویری مدرن از هسته‌ی اتم به نمایش گذاشت. او در این مقاله‌ها، ساختار اجزاء مختلف هسته‌ای را در کنار انرژی‌ها و شرایط پایداری آنها توضیح داد. این مقاله‌ها، مسیر را برای تحقیقات و کاربرد بیشتر نظریه‌ی کوانتوم در علم هسته‌ای، باز کرد.

در سال ۱۹۳۵، طبق قانون حکومت نازی اعلام شد که اساتید با سن بیشتر از ۶۵ سال باید بازنشسته شوند. سامرفیلد در آن زمان ۶۶ ساله بود و هایزنبرگ را برای جایگزینی خود معرفی کرد. منتها در آن سال‌ها، نازی‌ها در تلاش بودند تا مفاهیم ریاضی و فیزیک یهودی را با مفاهیم آلمانی جایگزین کنند. آنها نظریه‌های نسبیت و کوانتوم را در دسته‌بندی یهودی قرار دادند و به‌همین دلیل، هایزنبرگ باوجود علاقه‌ی شدید، از رسیدن به کرسی مونیخ، بازماند. اگرچه این دانشمند آلمانی، یهودی نبود، اما زمینه‌های مطالعاتی‌اش منجر به انتقادهای شدید به او در سانه‌ها و نسبت دادن تفکرات یهودی به او شد.

مدلی از رآکتور شکست‌خورده‌ی آلمانی‌ها

جنگ جهانی دوم و سلاح اتمی آلمانی‌ها

شکافت هسته‌ای، یکی از اکتشافات بزرگ قرن بیستم بود که هسته‌ی اتم را به مرکز توجه مطالعات و تحقیقات تبدیل کرد. پس از اشغال لهستان توسط آلمان در سال ۱۹۳۹، هایزنبرگ به پروژه‌ی سلاح اتمی آلمان فراخوانده شد. او در آن زمان بین لایپزیک و برلین در رفت‌وآمد بود تا فعالیت‌های تدریس و مدیریت خود را به‌صورت همزمان انجام دهد. فعالیت‌های او در آن سال‌ها، هایزنبرگ را به یکی از پیشگامان تحقیقات هسته‌ای آلمان تبدیل کرد.

با کمی توجه به اعتقادات نازی‌ها و تصمیم‌های قبلی آن‌ها، متوجه تصمیم بحث‌برانگیز آنها در انتخاب هایزنبرگ به‌ عنوان رهبر تحقیقات می‌شویم. به‌ هرحال او و تیمش در ساخت رآکتور هسته‌ای یا بمب اتم موفق نشدند. برخی منابع تاریخی، عدم صلاحیت هایزنبرگ را دلیل عدم موفقیت تیم می‌دانند. برخی دیگر نیز معتقدند او به‌عمد، تحقیقات و اجرایی کردن آنها را به‌تعویق می‌انداخته است.

هایزنبرگ، سهوا یا عمدا باعث عدم موفقیت آلمانی‌ها در ساخت بمب اتم شد

به‌هرحال بانگاهی به گذشته، متوجه اشتباهات تأثیرگذار این دانشمند و تیم تحت مدیریتش می‌شویم. به‌علاوه، کاملا روشن است که آلمانی‌ها در توسعه‌ی سلاح اتمی، به‌اندازه‌ی آمریکایی‌ها در پروژه‌ی منهتن، انگیزه و اشتیاق نداشته‌اند. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که فاکتورهایی خارج از آزمایشگاه، در عدم موفقیت آلمانی‌ها دخیل بوده‌اند.

آمریکایی‌ها برای توسعه‌ی سلاح‌های اتمی، همکاری زیادی با دیگران داشتند. درحالی‌که در آلمان، بروکراسی شدید اداری و عدم همکاری بین‌المللی، در تمام جزئیات پروژه مشهود بود. مواد اولیه‌ی لازم این تحقیقات، به‌خاطر حملات شدید نیروهای متفقین به زیرساخت‌های حمل‌ونقل در آلمان، به‌سختی یافت می‌شد. به‌علاوه، استراتژی‌های آن زمان نظام آلمان نیز، اولویت این تحقیقات را پایین‌تر از موارد دیگر ترسیم می‌کرد.

سرانجام در سال ۱۹۴۲، آلبرت شپر وزیر جنگ آلمان اعلام کرد که تحقیقات در این زمینه ادامه پیدا خواهد کرد اما بمبی برای استفاده در جنگ، ساخته نمی‌شود. شروع پروژه‌ی منهتن در آمریکا نیز تقریبا همزمان با این عقب‌نشینی آلمانی‌ها بود. البته آمریکایی‌ها نیز تا پیش از تسلیم شدن آلمان در جنگ، موفق به ساخت بمب اتم نشدند.

سخرانی‌های هایزنبرگ در کشورهایی همچون هلند و دانمارک در زمان جنگ نیز، او را هدف انتقادات تند قرار داد. البته این سفرهای تحقیقاتی پس از تأیید مقامات آلمانی انجام می‌شد و به‌همین دلیل، همکاران هایزنبرگ در کشورهای اشغال شده، بر این تصور بودند که رهبران نازی، از هایزنبرگ حمایت می‌کنند و او نیز چنین حمایتی از آنها دارد.

بدترین چالش هایزنبرگ در موضوع فوق، سفری به کپنهاگ در سپتامبر سال ۱۹۴۱ بود. او در این سفر، یک مجادله‌ی جدی با بور داشت و تحقیقات پیرامون سلاح‌های اتمی را به‌شدت محکوم کرد. البته او بعدها اعلام کرد که این مجادله بر اثر سوءتفاهم بوده است اما جزئیات این بحث، هیچ‌گاه فاش نشد.

هایزنبرگ در سال ۱۹۴۵ توسط نیرو‌های اطلاعاتی آمریکایی دستگیر شده و به‌همراه تعداد زیادی دیگر از دانشمندان آلمانی، به انگلستان فرستاده شد. به‌هرحال گفتگوهای این دانشمندان پس از انفجار بمب اتم هیروشیما این نکته را مشخص کرد که او حتی دانش اولیه‌ی لازم برای طراحی بمب را نداشته است. البته هایزنبرگ پس از چند روز،‌ بسیاری از مشکلات طراحی این بمب را حل کرد.

سال‌های پس از جنگ

هایزنبرگ در ژانویه‌ی سال ۱۹۴۶ از حبس انگلیسی‌های آزاد شد. او به‌سرعت به شغل قبلی خودش یعنی مدیریت مؤسسه‌ی کایزر ویلهلم بازگشت. این مؤسسه پس از مدتی به مؤسسه‌ی فیزیک مکس پلانک تغییر نام داد و تا امروز نیز با همین نام در گوتینگن فعال است. پدر مکانیک کوانتوم در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم،‌ فعالیت‌های نزدیک به سیاست زیادی داشت. او به‌عنوان سخنگوی علمی دولت آلمان غربی و مدیر سازمان‌های مختلف علمی این کشور فعالیت می‌کرد. این رویه، بسیار با دوران قبل از سال ۱۹۴۵ او متفاوت بود.

هایزنبرگ به‌همراه خانواده در مراسم چای ژاپنی

در سال ۱۹۴۹، سازمانی با نام شورای تحقیقات آلمان شروع به کار کرد که اولین مدیر آن، ورنر هایزنبرگ بود. این شورا، ترکیبی از انجمن مکس پلانک و آکادمی‌های متعدد علمی در آلمان غربی بود. هدف نهایی شورا، ترویج علم آلمانی‌ها در جهان و همچنین تلاش برای دریافت بودجه‌های عملیاتی از دولت بود. البته این شورا بسیار زود با یکی از قدیمی‌ترین سازمان‌های علمی آلمان دچار تداخل و درگیری شد.

مدیریت انجمن‌های علمی، فعالیت اصلی هایزنبرگ پس از جنگ جهانی دوم بود

سازمان قدیمی علمی آلمان با نام انجمن اضطراری علوم آلمان، پس از جنگ بازسازی شده بود. این سازمان، با اولویت‌بندی‌های سنتی ایالات مختلف آلمان در زمینه‌های ادبیات و علم فعالیت می‌کرد. در نهایت در سال ۱۹۵۱ این دو انجمن با هم ادغام شدند و انجمن تحقیقات آلمان را تشکیل دادند.

یکی از اقدامات تأثیرگذار دیگر هایزنبرگ پس از جنگ، مشارکت از طرف آلمانی‌ها برای تأسیس مرکز تحقیقات هسته‌ای اروپا یا CERN بود. به‌ هرحال فعالیت‌های این دانشمند هسته‌ای در کنار دولت فدرال آلمان در آن سال‌ها، با قدرت ادامه پیدا کرد؛ اما او از منقدان دولت نیز بود. هایزنبرگ در بیانه‌های متعدد به‌همراه دانشمندان هسته‌ای دیگر، از روند دولت در خرید سلاح‌های هسته‌ای از آمریکایی‌ها انتفاد می‌کرد.

زندگی شخصی و مرگ

ورنر هایزنبرگ در سال ۱۹۳۷ با الیزابت شوماخر در جریان یک کلاس موسیقی آشنا شد. موسیقی یکی از تفریحات همیشگی هایزنبرگ بود. الیزابت، دختر یک استاد اقتصاد مشهور در برلین و برادرش نیز در همین زمینه مؤلف کتاب بود. هایزنبرگ در ۲۹ آوریل آن سال با او ازدواج کرد و در ژانویه‌ی سال بعد، دوقلوهای این زوج به‌ نام ماریا و ولفگانگ متولد شدند.

ورنر و همسرش در ۱۲ سال بعد، پنج فرزند دیگر به دنیا آوردند. از فرزندان مشهور ورنر هایزنبرگ، مارتین بود که نوروبیولوژیست شد و یوخن نیز در نهایت به کرسی استادی فیزیک در دانشگاه نیوهمپشایر رسید.

هایزنبرگ علاوه بر فیزیک، دستی نیز در فلسفه داشت. او که از کودکی یک مسیحی لوترانیسم بود، نظراتی نیز در مورد ارتباط مذهب با علم بیان می‌کرد. او ارتباط بین اخلاق و تفکر دینی را با علم، به زبان خودش تفسیر می‌کرد و در برخی موارد، نزدیکی و دوری این دو نوع تفکر ذهنی را بررسی کرده است. به‌هرحال، او در زمان تحصیل در مونیخ و گوتینگن، با اساتید و هم‌کلاسی‌های خود، بحث‌های فلسفی و بررسی‌های عمیق زیادی داشت.

هایزنبرگ در سال‌های پایانی دهه‌ی ۶۰ زندگی خود، یک اتوبیوگرافی نوشت. این کتاب در سال ۱۹۶۹ به زبان آلمانی، در سال ۱۹۷۱ به زبان انگلیسی و در سال‌های بعد به زبان‌های دیگر منتشر شد. پروژه‌ی نوشتن این کتاب، از سال ۱۹۶۶ شروع شد و جنبه‌های مختلفی را از تاریخچه‌ی فلسفی تا علمی و نظرات شخصی او را در بر دارد. ورنر هایزنبرگ در یکم فوریه‌ی سال ۱۹۷۶ در اثر سرطان کلیه و صفرا از دنیا رفت. پیکر او در گورستان والدفریدهوف در مونیخ به خاک سپرده شد.

از جوایز و افتخاراتی که به این فیزیک‌دان بزرگ اهداء شده است می‌توان به دکترای افتخاری دانشگاه‌های بروکسل، کارلسروهه و اوتوس لوراند اشاره کرد. علاوه بر جایزه‌ی نوبل نیز جوایزی همچون رومانو گواردینی، نشان افتخار شایستگی جمهوری فدرال آلمان، مدال پور لی میریت، عضویت افتخاری انجمن سلطنتی علوم بریتانیا و مدال مکس پلانک، به این دانشمند فیزیک اهدا شد.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

محسن تنابنده فیلم «زیرزمین» را با فیلمنامه خشایار الوند خواهد ساختمحسن تنابنده فیلم «زیرزمین» را با فیلمنامه خشایار الوند خواهد ساختماجرای تنش میان جشنواره فیلم کن و سینمای هالیوود چیست؟ماجرای تنش میان جشنواره فیلم کن و سینمای هالیوود چیست؟قسمت ویژه سریال «پایتخت» برای عید فطر تولید نخواهد شدقسمت ویژه سریال «پایتخت» برای عید فطر تولید نخواهد شدتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (248)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (248)یک گزارشگر دیگر در آستانه حذف از شبکه سه!یک گزارشگر دیگر در آستانه حذف از شبکه سه!نوید محمد زاده داور جشنواره جهانی فجر شدنوید محمد زاده داور جشنواره جهانی فجر شدترکیب اصلی تلویزیون برای ماه رمضان مشخص شدترکیب اصلی تلویزیون برای ماه رمضان مشخص شدپیش‌بینی مرگ شخصیت‌های سریال بازی تاج و تخت توسط هوش مصنوعیپیش‌بینی مرگ شخصیت‌های سریال بازی تاج و تخت توسط هوش مصنوعیدرگذشت ۲ بازیگر زن هالیوودی سینمادرگذشت ۲ بازیگر زن هالیوودی سینمارکوردشکنی قسمت جدید سریال Game of Thronesرکوردشکنی قسمت جدید سریال Game of Thronesمرتضی خمسه‌ای پیشکسوت خیمه شب بازی بر اثر کهولت سن درگذشتمرتضی خمسه‌ای پیشکسوت خیمه شب بازی بر اثر کهولت سن درگذشتچرا بازیگران بدون تجربه وارد عرصه کارگردانی میشوند؟چرا بازیگران بدون تجربه وارد عرصه کارگردانی میشوند؟فروش بلیت فیلم «رحمان ۱۴۰۰» تا اطلاع بعدی متوقف شدفروش بلیت فیلم «رحمان ۱۴۰۰» تا اطلاع بعدی متوقف شدسری جدید برنامه وقتشه از شبکه نسیم پخش میشودسری جدید برنامه وقتشه از شبکه نسیم پخش میشودچهار فیلم از بخش کمدی معاصر به جشنواره جهانی فیلم فجر معرفی شدچهار فیلم از بخش کمدی معاصر به جشنواره جهانی فیلم فجر معرفی شدآثار استاد جمشید مشایخی بمدت یک هفته از شبکه نمایش پخش می شوندآثار استاد جمشید مشایخی بمدت یک هفته از شبکه نمایش پخش می شوندمتلک پرانی به داور عصر جدید ادامه دارد!متلک پرانی به داور عصر جدید ادامه دارد!برنامه گلزار برای ماه شعبان و علیخانی برای رمضانبرنامه گلزار برای ماه شعبان و علیخانی برای رمضانافشاگری محمود شهریاری درباره تعطیلی برنامه «نود»افشاگری محمود شهریاری درباره تعطیلی برنامه «نود»هشدار به مدیران تلویزیون؛ از آن طرف بام نیفتیدهشدار به مدیران تلویزیون؛ از آن طرف بام نیفتیدتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (247)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (247)بیوگرافی مریم شاه ولی بازیگر نقش نوا در سریال دنگ و فنگ روزگار + عکسبیوگرافی مریم شاه ولی بازیگر نقش نوا در سریال دنگ و فنگ روزگار + عکسایران گات تلنتایران گات تلنتچرا بازیگر «شب‌های برره» دیگر با مهران مدیری کار نمی‌کند؟چرا بازیگر «شب‌های برره» دیگر با مهران مدیری کار نمی‌کند؟تلویزیون چرا نمی‌گوید سرنوشت کسی که رای مردم را در جشنواره «جام‌جم» دزدید، چه شد؟تلویزیون چرا نمی‌گوید سرنوشت کسی که رای مردم را در جشنواره «جام‌جم» دزدید، چه شد؟
جدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکبه «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟به «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟استاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاناستاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهراننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهرانشورای انتخاب آثار نمایشی تالار هنر چه کسانی هستند؟شورای انتخاب آثار نمایشی تالار هنر چه کسانی هستند؟همکاری هوشیار خیام و استیون پرانسمن برای فیلم کیارستمیهمکاری هوشیار خیام و استیون پرانسمن برای فیلم کیارستمیبریتنی اسپیرز خواننده معروف پاپ  در مرکز روان درمانی بستری شدبریتنی اسپیرز خواننده معروف پاپ در مرکز روان درمانی بستری شدمنوچهر صهبایی رهبر مهمان ارکستر سمفونیک تهران شدمنوچهر صهبایی رهبر مهمان ارکستر سمفونیک تهران شدروز تولد مریم میرزاخانی به‌عنوان روز جهانی زنان در ریاضیات نام گرفتروز تولد مریم میرزاخانی به‌عنوان روز جهانی زنان در ریاضیات نام گرفتابراز شگفتی هنرمند ژاپنی از تصاویر کتاب‌های ایرانیابراز شگفتی هنرمند ژاپنی از تصاویر کتاب‌های ایرانیآخرین وضعیت جسمانی خداوندگار موسیقی ؛ محمدرضا شجریانآخرین وضعیت جسمانی خداوندگار موسیقی ؛ محمدرضا شجریانرپر سیاه‌پوست به قتل رسیدرپر سیاه‌پوست به قتل رسیدحسین جلال‌ پور دارفانی را وداع گفتحسین جلال‌ پور دارفانی را وداع گفتنوروز گردی با بهترین آٖلبوم های موسیقی سال ۹۷: از «رستاک» تا «چاوشی»نوروز گردی با بهترین آٖلبوم های موسیقی سال ۹۷: از «رستاک» تا «چاوشی»بیوگرافی سزن آکسو خواننده ترکبیوگرافی سزن آکسو خواننده ترکبیوگرافی سرتاب ارنر خواننده و ترانه سرای ترکبیوگرافی سرتاب ارنر خواننده و ترانه سرای ترکمسیح و آرش در صدر پرفروش‌های سال ۹۷مسیح و آرش در صدر پرفروش‌های سال ۹۷مغز بازیگران در زمان ایفای نقش چه عملکردی دارد؟مغز بازیگران در زمان ایفای نقش چه عملکردی دارد؟حمید حامی: این پاپوش برای من کوچک است!حمید حامی: این پاپوش برای من کوچک است!علی پهلوان از بین ۱۹هزار آهنگساز دنیا فینالیست شدعلی پهلوان از بین ۱۹هزار آهنگساز دنیا فینالیست شداز راب تا کایلی؛ اعضای خانواده «کارداشیان-جنر» هر کدام چه مقدار ثروت دارند؟از راب تا کایلی؛ اعضای خانواده «کارداشیان-جنر» هر کدام چه مقدار ثروت دارند؟ماجرای شکایت «جانی دپ» از «امبر هرد»، بخاطر خیانت و دروغگویی در مورد خشونت خانوادگیماجرای شکایت «جانی دپ» از «امبر هرد»، بخاطر خیانت و دروغگویی در مورد خشونت خانوادگییک خواننده و یک بازیگر معروف قربانی گلزنی آرون رمزی شدندیک خواننده و یک بازیگر معروف قربانی گلزنی آرون رمزی شدنداعترافات هولناک یک پسربچه سرطانی ۱۳ ساله در مورد آزارهای جنسی «مایکل جکسون»اعترافات هولناک یک پسربچه سرطانی ۱۳ ساله در مورد آزارهای جنسی «مایکل جکسون»بنیامین بهادری عزادار شدبنیامین بهادری عزادار شد
آشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویبهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!بهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!علی انصاریان ازدواج کرد + عکسعلی انصاریان ازدواج کرد + عکسازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟ازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟بیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزبیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانعلی انصاریان مجری تلویزیون شدعلی انصاریان مجری تلویزیون شدواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانکلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!کلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!ایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی دادگاهی شد! + عکسعلی دایی دادگاهی شد! + عکسکریس رونالدو با دختر یک قاچاقچی کوکائین نامزد کرده!کریس رونالدو با دختر یک قاچاقچی کوکائین نامزد کرده!ماجرای ازدواج ساموئل بازیکن اسبق استقلال با هلیا سهیمیماجرای ازدواج ساموئل بازیکن اسبق استقلال با هلیا سهیمیماجرای تجاوز «کریستیانو رونالدو» به مهماندار هتلی در لاس‌ وگاس چیست؟ماجرای تجاوز «کریستیانو رونالدو» به مهماندار هتلی در لاس‌ وگاس چیست؟دل و قلوه دادن جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی و خواستگاری علی انصاریان از مونیکا در اینستاگرام! + عکسدل و قلوه دادن جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی و خواستگاری علی انصاریان از مونیکا در اینستاگرام! + عکس