Thursday, 21 March 2019|پنج شنبه، 1 فروردين، 1398|لا اله الا الله الملک الحق المبين|افراد آنلاین: 32 نفر

مروری بر گذشته

خواص خوراکی‌های هفت سین
خواص خوراکی‌های هفت سین
دلایلی که دیدار روحانی با سیستانی را مهم می‌کند
دلایلی که دیدار روحانی با سیستانی را مهم می‌کند
بازداشت عاملان تقلب در نظرسنجی برنامه های محبوب صداوسیما
بازداشت عاملان تقلب در نظرسنجی برنامه های محبوب صداوسیما
برای نخستین بار در دنیا جراحی مغز با کمک 5G از راه دور انجام شد
برای نخستین بار در دنیا جراحی مغز با کمک 5G از راه دور انجام شد
خورشید مصنوعی چینی‌ها در سال جاری تکمیل می‌شود
خورشید مصنوعی چینی‌ها در سال جاری تکمیل می‌شود
فال امروز یکشنبه 26 اسفند 1397
فال امروز یکشنبه 26 اسفند 1397
قرعه‌کشی مرحله یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا و مسابقات رویایی تا فینال متروپولیتانو
قرعه‌کشی مرحله یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا و مسابقات رویایی تا فینال متروپولیتانو
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 21 اسفند 97
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 21 اسفند 97
تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (245)
تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (245)
فال امروز دوشنبه 20 اسفند 1397
فال امروز دوشنبه 20 اسفند 1397
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 25 اسفند 97
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 25 اسفند 97
عناوین روزنامه های ورزشی چهارشنبه 22 اسفند 1397
عناوین روزنامه های ورزشی چهارشنبه 22 اسفند 1397
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 27 اسفند 97
قیمت خودروهای وارداتی در نمایندگی و بازار ایران – 27 اسفند 97
هجوم طوطی های معتاد به مزارع خشخاش در هند
هجوم طوطی های معتاد به مزارع خشخاش در هند
کاهش میل جنسی در آقایان چه دلایلی دارد؟
کاهش میل جنسی در آقایان چه دلایلی دارد؟
عناوین روزنامه های یکشنبه 26 اسفند 1397
عناوین روزنامه های یکشنبه 26 اسفند 1397
محمدرضا گلزار به منتقدان مسابقه برنده باش واکنش نشان داد
محمدرضا گلزار به منتقدان مسابقه برنده باش واکنش نشان داد
فال امروز چهارشنبه 29 اسفند 1397
فال امروز چهارشنبه 29 اسفند 1397
فال امروز دوشنبه 27 اسفند 1397
فال امروز دوشنبه 27 اسفند 1397
توصیه‌های ایمنی برای چهارشنبه سوری؛ لطفا جدی بگیرید!
توصیه‌های ایمنی برای چهارشنبه سوری؛ لطفا جدی بگیرید!

چله تابستان (جشن تموز) چه روزی است؟

تاریخ انتشار: چهارشنبه، 10 مرداد، 1397 فرهنگ و هنر ، مناسبت های ایرانی و خارجی
+ A -

تموز در تقویم کهن ایرانی گرم ترین ماه سال است. در گذشته چله تموز حدودا از اول تیر ماه شروع می‌شده و تا دهم مرداد ماه ادامه می‌یافته است.

جشن تموز (چله تابستان) چه روزی است؟

10 مرداد، یکی از گرمترین روزهای سال برای ما ایرانیان معنا و مفهوم خاصی دارد. جشن چله تابستان، جشن نوروز بل، جشن نیلوفر، چله تموز، زیارتگاه نارکی، تمامی این اسامی حکایت از یک جشن بزرگ در میانه های فصل تابستان در ایران باستان را دارند.

 تموز در تقویم کهن ایرانی گرم ترین ماه سال است. «چله بزرگ» یکی از جشن‌های ایرانی بوده که امروزه فراموش شده‌است اما در جنوب خراسان طولانی ترین روز سال را هنوز هم گرامی می‌دارند اما نه با آن اهمیتی که برای شب چله زمستان یا یلدا قائل هستند. چهل یا چله تموز حدودا از اول تیر ماه شروع می‌شده و تا دهم مرداد ماه ادامه می‌یافته. معمولا شروع این چهل روز با طولانی ترین روز سال آغاز می‌شود.

مراسم‌های مربوط به چله تابستان

به طور کلی بیشتر جشن هایی که در تابستان برگزار می شود مربوط به آب، آبیاری، گیاهان، سر سبزی و... بوده است از این رو تموز و گرما نیز از این کلییت مستثنی نبوده و با آب، آبادی و سر سبزی در بلندترین روزهای سال که اجازه می‌دهد انسان در برابر گرما و خشکی مقاومت کند و بیشترین کوشش را برای آبادانی زمین، داشته باشد، در ارتباط است.

پس از یورش تازیان به ایران‌زمین جشن‌ها و آیین‌های ایرانی رفته رفته به فراموشی سپرده می‌شد اما مردم به دلیل علاقه زیادی که به آیین‌های خود داشتند در هر گوشه از ایران زمین به شکلی و در تاریخی متفاوت (تاریخ شمسی و برخی زرتشتی و شاهنشاهی) در گاهشمار (تقویم)های مختلف و در دوران شاهان متفاوت برگزار می‌کردند تا بتوانند این سنت‌ها را پاسداری کنند.

این آیین که چله تابستان هم به آن می‌گویند پس از اسلام در زمان دیلمیان که خود را وارث حکومت‌هایی مانند اشکانیان و ساسانیان و هخامنشیان می‌دانستند رونق گرفت و به نام نوروز بل میان مردم رواج پیدا کرد. زمان این اقدام مبدا جدید سال‌شماری دیلمی شد که این مبدا دقیقا برابر است با روز دوشنبه هرمزد روز اولین روز از سال پنج هزار و ۴۵۴ باستانی یزدگردی قدیم و ۷۱ هزار و ۸۲ روز پیش از مبدا هجری شمسی است. مراسم آغاز سال جدید نوروز بل به طور متغیر وابسته به محل برگزاری و نحوه قراردادن پنج روز کبیسه بین سیزدهم تا هفدهم مرداد ماه برگزار می‌‌شود.

جشن نوروزبل از قبل از اسلام بوده است. این آیین از دیلمان آغاز شده و تا پای کوه دماوند امتداد دارد و به آن در استان گیلان سال دیلمی می‌گویند و با اختلاف ۱۲ روز در استان مازندران نیز برگزار می‌شود و در آن ناحیه به تحویل سال طبری معروف است. از زمان‌های قدیم معتقد بودند که برافروختن آتش در نوروزبل موجب کاهش برف و سرما در زمستان می‌شود در اجرای این مراسم زیباترین لباس‌های خود را می‌ پوشیدند و پس از برافروختن آتش، سال نو را به یکدیگر تبریک می‌گفتند. در زمان قدیم در این فصل کشاورزان توان پرداخت باج و خراج را داشته و می ‌توانستند با فروش محصول خود زندگی‌شان را سامان دهند و از همین ‌رو سال نوی خود را در این زمان برگزار می‌‌کردند.

در این جشن ۱۰ مرد با کلاه و شولای گالشی به میدان می‌آیند و دورتا دور آتش می‌چرخند و نوازنده‌های محلی موسیقی را با شدت و شور می‌نوازند. خورشید که در حال غروب باشد و زمان روشن کردن آتش فرا می‌رسد و هیزم‌های آغشته به نفت که شعله‌‌ور می‌شوند، مردم به آن نزدیک می‌‌شوند و همه‌ باهم این شعر را می‌خوانند:

گروم گروم گروم بل با صدای پرهیبت سوختن هیزم و برکشیدن شعله

نوروز ما و نوروز بل نوروز ماه و شعله آتش نوروزی

نو سال ببی، سال سوسال تازه باشد و سال روشنائی

نو بدی خؤنه واشو تازه باشد و تازه شود و خانه آباد و با برکت

پس از شعرخوانی همگی سال نو را به هم تبریک می‌گفتند:

گالشان لباس‌های کهنه خود شامل نمد، شولا و دیگر اضافاتی را که نمی‌خواستند برای سال بعد استفاده کنند در آتش می‌سوزاندند و به نوعی هم آتش را وسیله خبررسانی و هم جز مقدسات چهارگانه آفرینش می‌دانستند و در کنار آتش به ستایش اهورامزدا می‌پرداختند و از او برای سال جدید طلب خیر، نیکی و برکت می‌کردند.

جشن چله تابستان در خراسان

خراسان یکی از جاهایی است که جشن چله تموز هنوز در آن کم و بیش وجود دارد. در تقویم محلی بیرجند «چله بزرگ» تابستان از اول تیرماه شروع می‌شود و تا دهم مردادماه ادامه می‌یابد و «چله خرد» تابستان از دهم مرداد شروع و تا سی‌ام این ماه ادامه دارد. در جنوب خراسان از اول تیرماه تا دهم مردادماه را «چله تموز»، از دهم مرداد ماه تا آخر این ماه را «چله خرد»، از اول دی‌ماه تا دهم بهمن ماه را «چله کلو»، از دهم بهمن‌ماه تا آخر این ماه را «چله خرد» می‌گویند.

خراسانی می‌گوید:

نه از شو مو منالم نه که از روز       نه از یلدا گیله درم نه چله تموز

هموقذر فهمیدم دمین ای دنیا     که آسونی د بعد سختی میه هنوز

معنی شعر خراسانی: نه از شب من گله و ناله دارم و نه از روز نه از یلدا و نه از تموز.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

شایعه: عادل فردوسی‌ پور امشب از برنامه نود خداحافظی خواهد کردشایعه: عادل فردوسی‌ پور امشب از برنامه نود خداحافظی خواهد کردتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (245)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (245)نگاهی بر کارنامه نرگس آبیار؛ پرکارترین کارگردان زن دهه‌ ۹۰نگاهی بر کارنامه نرگس آبیار؛ پرکارترین کارگردان زن دهه‌ ۹۰زمان پخش برنامه‌های دورهمی و خندوانه در نوروز 98 مشخص شدزمان پخش برنامه‌های دورهمی و خندوانه در نوروز 98 مشخص شدمدت زمان هر یک از ۶ اپیزود فصل هشتم و پایانی سریال «بازی تاج و تخت»مدت زمان هر یک از ۶ اپیزود فصل هشتم و پایانی سریال «بازی تاج و تخت»معرفی سریال ها و برنامه های صدا و سیما در نوروز ۹۸معرفی سریال ها و برنامه های صدا و سیما در نوروز ۹۸مصطفی زمانی از سریال شهرزاد و فضای مجازی می‌گویدمصطفی زمانی از سریال شهرزاد و فضای مجازی می‌گویدمحمدرضا گلزار به منتقدان مسابقه برنده باش واکنش نشان دادمحمدرضا گلزار به منتقدان مسابقه برنده باش واکنش نشان دادحمید گودرزی از دعوت افراد شناخته شده به مسابقه پنج ستاره می‌گویدحمید گودرزی از دعوت افراد شناخته شده به مسابقه پنج ستاره می‌گویدنسخه نمایش خانگی فیلم هزارپا بیش از سه ساعت زمان داردنسخه نمایش خانگی فیلم هزارپا بیش از سه ساعت زمان داردرضا رویگری: باید اجاره خانه بدهم ولی پول ندارم!رضا رویگری: باید اجاره خانه بدهم ولی پول ندارم!تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (244)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (244)ششمین ازدواج جنیفر لوپز؛ مروری بر همه آن‌ها!ششمین ازدواج جنیفر لوپز؛ مروری بر همه آن‌ها!فصل تازه کلاه قرمزی تولید می شود؛ امکان پخش در نوروز 98فصل تازه کلاه قرمزی تولید می شود؛ امکان پخش در نوروز 98صد سال تنهایی، رمان معروف گابریل گارسیا مارکز سریال می‌شودصد سال تنهایی، رمان معروف گابریل گارسیا مارکز سریال می‌شودسرنوشت اپیزود ویژه «پایتخت» چه شد؟سرنوشت اپیزود ویژه «پایتخت» چه شد؟چند فیلم ایرانی دیدنی، با حال و هوای نوروزچند فیلم ایرانی دیدنی، با حال و هوای نوروزشهاب حسینی راوی مجموعه شکرستان ویژه نوروز شدشهاب حسینی راوی مجموعه شکرستان ویژه نوروز شدفیلم سینمایی آدولف هیتلر ساخته میشودفیلم سینمایی آدولف هیتلر ساخته میشودنان‌ پختن لیلا اوتادی در چادر قشقایی + عکسنان‌ پختن لیلا اوتادی در چادر قشقایی + عکسسریال Game of Thrones و 10 نکته جالب درباره استارک‎های وینترفلسریال Game of Thrones و 10 نکته جالب درباره استارک‎های وینترفلتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (243)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (243)فروش مستند جنجالی مایکل جکسون به ۱۳۰ کشورفروش مستند جنجالی مایکل جکسون به ۱۳۰ کشورسیروس الوند: نگذارید آخرین کار خشایار الوند ناتمام بماندسیروس الوند: نگذارید آخرین کار خشایار الوند ناتمام بماندپیمان معادی در فیلم فرانسوی پلیس حضور داردپیمان معادی در فیلم فرانسوی پلیس حضور دارد
مغز بازیگران در زمان ایفای نقش چه عملکردی دارد؟مغز بازیگران در زمان ایفای نقش چه عملکردی دارد؟حمید حامی: این پاپوش برای من کوچک است!حمید حامی: این پاپوش برای من کوچک است!علی پهلوان از بین ۱۹هزار آهنگساز دنیا فینالیست شدعلی پهلوان از بین ۱۹هزار آهنگساز دنیا فینالیست شداز راب تا کایلی؛ اعضای خانواده «کارداشیان-جنر» هر کدام چه مقدار ثروت دارند؟از راب تا کایلی؛ اعضای خانواده «کارداشیان-جنر» هر کدام چه مقدار ثروت دارند؟ماجرای شکایت «جانی دپ» از «امبر هرد»، بخاطر خیانت و دروغگویی در مورد خشونت خانوادگیماجرای شکایت «جانی دپ» از «امبر هرد»، بخاطر خیانت و دروغگویی در مورد خشونت خانوادگییک خواننده و یک بازیگر معروف قربانی گلزنی آرون رمزی شدندیک خواننده و یک بازیگر معروف قربانی گلزنی آرون رمزی شدنداعترافات هولناک یک پسربچه سرطانی ۱۳ ساله در مورد آزارهای جنسی «مایکل جکسون»اعترافات هولناک یک پسربچه سرطانی ۱۳ ساله در مورد آزارهای جنسی «مایکل جکسون»بنیامین بهادری عزادار شدبنیامین بهادری عزادار شدکنسرت بابک جهانبخش در کاشان لغو شدکنسرت بابک جهانبخش در کاشان لغو شدحمید حامی ممنوع‌الفعالیت شدحمید حامی ممنوع‌الفعالیت شدلیدی گاگا به شایعات پایان داد/ تکذیب روابط عاشقانه با بردلی کوپرلیدی گاگا به شایعات پایان داد/ تکذیب روابط عاشقانه با بردلی کوپرغلامحسین بنان، صدای مخملی آواز ایرانغلامحسین بنان، صدای مخملی آواز ایرانمادران سلبریتی پرور + تصاویرمادران سلبریتی پرور + تصاویربرنامه کنسرت های تهران تا آخر اسفند ۹۷برنامه کنسرت های تهران تا آخر اسفند ۹۷بیوگرافی رامین مهمانپرست و همسر اولش فاطمه یعقوبی + عکسبیوگرافی رامین مهمانپرست و همسر اولش فاطمه یعقوبی + عکسانتقاد رضا صادقی به پرحاشیه ترین جشنواره موسیقی فجرانتقاد رضا صادقی به پرحاشیه ترین جشنواره موسیقی فجرجشنواره موسیقی فجر با صندلی های خالیجشنواره موسیقی فجر با صندلی های خالیجمال سند السویدی در بین نامزدهای نوبلجمال سند السویدی در بین نامزدهای نوبلمقاله مدرس موسیقی ایرانی برنده جایزه جهانی مجمع موسیقی شناسی یونان شدمقاله مدرس موسیقی ایرانی برنده جایزه جهانی مجمع موسیقی شناسی یونان شدحمید سعیدی، نوازنده ایرانی در میان برندگان جوایز موسیقی گرمیحمید سعیدی، نوازنده ایرانی در میان برندگان جوایز موسیقی گرمیمهدی یراحی هم ممنوع الفعالیت شد +عکسمهدی یراحی هم ممنوع الفعالیت شد +عکسعکس های جدید نگین پارسا نوازنده + ماجرای تک خوانی در کنسرت حمید عسگریعکس های جدید نگین پارسا نوازنده + ماجرای تک خوانی در کنسرت حمید عسگریحمید عسکری ممنوع‌ الکار شدحمید عسکری ممنوع‌ الکار شددردسرهای رضا ضراب برای همسرش ابرو گوندش خواننده ترک!!دردسرهای رضا ضراب برای همسرش ابرو گوندش خواننده ترک!!ارکستر آیسو به جشنواره موسیقی فجر می‌آیدارکستر آیسو به جشنواره موسیقی فجر می‌آید
علی انصاریان ازدواج کرد + عکسعلی انصاریان ازدواج کرد + عکسازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟ازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟بیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزبیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانعلی انصاریان مجری تلویزیون شدعلی انصاریان مجری تلویزیون شدواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانکلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!کلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!ایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی دادگاهی شد! + عکسعلی دایی دادگاهی شد! + عکسکریس رونالدو با دختر یک قاچاقچی کوکائین نامزد کرده!کریس رونالدو با دختر یک قاچاقچی کوکائین نامزد کرده!ماجرای ازدواج ساموئل بازیکن اسبق استقلال با هلیا سهیمیماجرای ازدواج ساموئل بازیکن اسبق استقلال با هلیا سهیمیماجرای تجاوز «کریستیانو رونالدو» به مهماندار هتلی در لاس‌ وگاس چیست؟ماجرای تجاوز «کریستیانو رونالدو» به مهماندار هتلی در لاس‌ وگاس چیست؟دل و قلوه دادن جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی و خواستگاری علی انصاریان از مونیکا در اینستاگرام! + عکسدل و قلوه دادن جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی و خواستگاری علی انصاریان از مونیکا در اینستاگرام! + عکسشکایت نمایندگان اهل سنت از شایان مصلح بازیکن پرسپولیسشکایت نمایندگان اهل سنت از شایان مصلح بازیکن پرسپولیسبیوگرافی و عکس های سارا مصطفی نژاد بانوی بدنساز مشهور ایرانیبیوگرافی و عکس های سارا مصطفی نژاد بانوی بدنساز مشهور ایرانی