Tuesday, 18 June 2019|سه شنبه، 28 خرداد، 1398|يا ارحم الراحمين|افراد آنلاین: 54 نفر

مروری بر گذشته

عناوین روزنامه های ورزشی دوشنبه 27 خرداد 1398
عناوین روزنامه های ورزشی دوشنبه 27 خرداد 1398
عناوین روزنامه های شنبه 18 خرداد 1398
عناوین روزنامه های شنبه 18 خرداد 1398
عناوین روزنامه های ورزشی پنجشنبه 23 خرداد 1398
عناوین روزنامه های ورزشی پنجشنبه 23 خرداد 1398
افزایش متابولیسم بدن با این عادت‌ها
افزایش متابولیسم بدن با این عادت‌ها
عناوین روزنامه های چهارشنبه 22 خرداد 1398
عناوین روزنامه های چهارشنبه 22 خرداد 1398
سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!
سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!
محسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟
محسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟
جزئیات ماجرای پیاده کردن مسافر خانم توسط راننده اسنپ
جزئیات ماجرای پیاده کردن مسافر خانم توسط راننده اسنپ
جزییات کامل افزایش حقوق سربازان مجرد و متاهل
جزییات کامل افزایش حقوق سربازان مجرد و متاهل
یادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲
یادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲
بهترین گوشی های موبایل بازار در خرداد 98 + قیمت و مشخصات
بهترین گوشی های موبایل بازار در خرداد 98 + قیمت و مشخصات
اندروید 9 پای برای کدام گوشی ها منتشر می‌شود
اندروید 9 پای برای کدام گوشی ها منتشر می‌شود
جام جهانی فوتبال زنان ۲۰۱۹؛ چه تیمی بیشترین شانس را برای بالا بردن کاپ قهرمانی دارد؟
جام جهانی فوتبال زنان ۲۰۱۹؛ چه تیمی بیشترین شانس را برای بالا بردن کاپ قهرمانی دارد؟
عناوین روزنامه های دوشنبه 27 خرداد 1398
عناوین روزنامه های دوشنبه 27 خرداد 1398
هدف قرار گرفتن دو نفتکش در دریای عمان همزمان با حضور آبه در تهران
هدف قرار گرفتن دو نفتکش در دریای عمان همزمان با حضور آبه در تهران
گوگل تایید کرد که برخی از گوشی ها با بدافزار تروجان عرضه شدند
گوگل تایید کرد که برخی از گوشی ها با بدافزار تروجان عرضه شدند
فال امروز سه شنبه 21 خرداد 1398
فال امروز سه شنبه 21 خرداد 1398
مزایای روغن نعناع برای سلامتی
مزایای روغن نعناع برای سلامتی
افسانه زامبی ها؛ آیا می‌توان مرده ها را زنده کرد؟
افسانه زامبی ها؛ آیا می‌توان مرده ها را زنده کرد؟
عناوین روزنامه های ورزشی دوشنبه 20 خرداد 1398
عناوین روزنامه های ورزشی دوشنبه 20 خرداد 1398

چله تابستان (جشن تموز) چه روزی است؟

تاریخ انتشار: چهارشنبه، 10 مرداد، 1397 فرهنگ و هنر ، مناسبت های ایرانی و خارجی
+ A -

تموز در تقویم کهن ایرانی گرم ترین ماه سال است. در گذشته چله تموز حدودا از اول تیر ماه شروع می‌شده و تا دهم مرداد ماه ادامه می‌یافته است.

جشن تموز (چله تابستان) چه روزی است؟

10 مرداد، یکی از گرمترین روزهای سال برای ما ایرانیان معنا و مفهوم خاصی دارد. جشن چله تابستان، جشن نوروز بل، جشن نیلوفر، چله تموز، زیارتگاه نارکی، تمامی این اسامی حکایت از یک جشن بزرگ در میانه های فصل تابستان در ایران باستان را دارند.

 تموز در تقویم کهن ایرانی گرم ترین ماه سال است. «چله بزرگ» یکی از جشن‌های ایرانی بوده که امروزه فراموش شده‌است اما در جنوب خراسان طولانی ترین روز سال را هنوز هم گرامی می‌دارند اما نه با آن اهمیتی که برای شب چله زمستان یا یلدا قائل هستند. چهل یا چله تموز حدودا از اول تیر ماه شروع می‌شده و تا دهم مرداد ماه ادامه می‌یافته. معمولا شروع این چهل روز با طولانی ترین روز سال آغاز می‌شود.

مراسم‌های مربوط به چله تابستان

به طور کلی بیشتر جشن هایی که در تابستان برگزار می شود مربوط به آب، آبیاری، گیاهان، سر سبزی و... بوده است از این رو تموز و گرما نیز از این کلییت مستثنی نبوده و با آب، آبادی و سر سبزی در بلندترین روزهای سال که اجازه می‌دهد انسان در برابر گرما و خشکی مقاومت کند و بیشترین کوشش را برای آبادانی زمین، داشته باشد، در ارتباط است.

پس از یورش تازیان به ایران‌زمین جشن‌ها و آیین‌های ایرانی رفته رفته به فراموشی سپرده می‌شد اما مردم به دلیل علاقه زیادی که به آیین‌های خود داشتند در هر گوشه از ایران زمین به شکلی و در تاریخی متفاوت (تاریخ شمسی و برخی زرتشتی و شاهنشاهی) در گاهشمار (تقویم)های مختلف و در دوران شاهان متفاوت برگزار می‌کردند تا بتوانند این سنت‌ها را پاسداری کنند.

این آیین که چله تابستان هم به آن می‌گویند پس از اسلام در زمان دیلمیان که خود را وارث حکومت‌هایی مانند اشکانیان و ساسانیان و هخامنشیان می‌دانستند رونق گرفت و به نام نوروز بل میان مردم رواج پیدا کرد. زمان این اقدام مبدا جدید سال‌شماری دیلمی شد که این مبدا دقیقا برابر است با روز دوشنبه هرمزد روز اولین روز از سال پنج هزار و ۴۵۴ باستانی یزدگردی قدیم و ۷۱ هزار و ۸۲ روز پیش از مبدا هجری شمسی است. مراسم آغاز سال جدید نوروز بل به طور متغیر وابسته به محل برگزاری و نحوه قراردادن پنج روز کبیسه بین سیزدهم تا هفدهم مرداد ماه برگزار می‌‌شود.

جشن نوروزبل از قبل از اسلام بوده است. این آیین از دیلمان آغاز شده و تا پای کوه دماوند امتداد دارد و به آن در استان گیلان سال دیلمی می‌گویند و با اختلاف ۱۲ روز در استان مازندران نیز برگزار می‌شود و در آن ناحیه به تحویل سال طبری معروف است. از زمان‌های قدیم معتقد بودند که برافروختن آتش در نوروزبل موجب کاهش برف و سرما در زمستان می‌شود در اجرای این مراسم زیباترین لباس‌های خود را می‌ پوشیدند و پس از برافروختن آتش، سال نو را به یکدیگر تبریک می‌گفتند. در زمان قدیم در این فصل کشاورزان توان پرداخت باج و خراج را داشته و می ‌توانستند با فروش محصول خود زندگی‌شان را سامان دهند و از همین ‌رو سال نوی خود را در این زمان برگزار می‌‌کردند.

در این جشن ۱۰ مرد با کلاه و شولای گالشی به میدان می‌آیند و دورتا دور آتش می‌چرخند و نوازنده‌های محلی موسیقی را با شدت و شور می‌نوازند. خورشید که در حال غروب باشد و زمان روشن کردن آتش فرا می‌رسد و هیزم‌های آغشته به نفت که شعله‌‌ور می‌شوند، مردم به آن نزدیک می‌‌شوند و همه‌ باهم این شعر را می‌خوانند:

گروم گروم گروم بل با صدای پرهیبت سوختن هیزم و برکشیدن شعله

نوروز ما و نوروز بل نوروز ماه و شعله آتش نوروزی

نو سال ببی، سال سوسال تازه باشد و سال روشنائی

نو بدی خؤنه واشو تازه باشد و تازه شود و خانه آباد و با برکت

پس از شعرخوانی همگی سال نو را به هم تبریک می‌گفتند:

گالشان لباس‌های کهنه خود شامل نمد، شولا و دیگر اضافاتی را که نمی‌خواستند برای سال بعد استفاده کنند در آتش می‌سوزاندند و به نوعی هم آتش را وسیله خبررسانی و هم جز مقدسات چهارگانه آفرینش می‌دانستند و در کنار آتش به ستایش اهورامزدا می‌پرداختند و از او برای سال جدید طلب خیر، نیکی و برکت می‌کردند.

جشن چله تابستان در خراسان

خراسان یکی از جاهایی است که جشن چله تموز هنوز در آن کم و بیش وجود دارد. در تقویم محلی بیرجند «چله بزرگ» تابستان از اول تیرماه شروع می‌شود و تا دهم مردادماه ادامه می‌یابد و «چله خرد» تابستان از دهم مرداد شروع و تا سی‌ام این ماه ادامه دارد. در جنوب خراسان از اول تیرماه تا دهم مردادماه را «چله تموز»، از دهم مرداد ماه تا آخر این ماه را «چله خرد»، از اول دی‌ماه تا دهم بهمن ماه را «چله کلو»، از دهم بهمن‌ماه تا آخر این ماه را «چله خرد» می‌گویند.

خراسانی می‌گوید:

نه از شو مو منالم نه که از روز       نه از یلدا گیله درم نه چله تموز

هموقذر فهمیدم دمین ای دنیا     که آسونی د بعد سختی میه هنوز

معنی شعر خراسانی: نه از شب من گله و ناله دارم و نه از روز نه از یلدا و نه از تموز.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

بیوگرافی دمت اوزدمیر بازیگر نقش صنم در سریال عطر عشق + عکسبیوگرافی دمت اوزدمیر بازیگر نقش صنم در سریال عطر عشق + عکسفرانکو زفیرلی کارگردان رومئو و ژولیت درگذشتفرانکو زفیرلی کارگردان رومئو و ژولیت درگذشتپرویز پرستویی: چرا گیر دادیم به زایمان زن رامبد جوان در کانادا؟پرویز پرستویی: چرا گیر دادیم به زایمان زن رامبد جوان در کانادا؟احتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریاناحتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریانتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (256)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (256)انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!رفتار خاص کیانو ریوز خبرساز شد + تصاویررفتار خاص کیانو ریوز خبرساز شد + تصاویررابطه بردلی کوپر و آیرینا شایک به پایان رسید/پای لیدی گاگا در میان است؟رابطه بردلی کوپر و آیرینا شایک به پایان رسید/پای لیدی گاگا در میان است؟بازیگر برنده اسکار پس از متهم شدن به آزار جنسی خودش را به پلیس تسلیم کرد!بازیگر برنده اسکار پس از متهم شدن به آزار جنسی خودش را به پلیس تسلیم کرد!سریال ترسناکی که فقط در هنگام شب می توانید آن را تماشا کنید!سریال ترسناکی که فقط در هنگام شب می توانید آن را تماشا کنید!کشف حجاب نگار جواهریان در کانادا + عکسکشف حجاب نگار جواهریان در کانادا + عکسبیوگرافی آیدا جعفری بازیگر سریال گاندو + عکسبیوگرافی آیدا جعفری بازیگر سریال گاندو + عکساحمد مهرانفر به جشنواره بین المللی آمریکا راه یافتاحمد مهرانفر به جشنواره بین المللی آمریکا راه یافت۱۰ فیلم شهاب حسینی که حتما باید ببینید۱۰ فیلم شهاب حسینی که حتما باید ببینیدیادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲یادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!کاش اجازه نمی‌دادید خانم شیلا خداداد!کاش اجازه نمی‌دادید خانم شیلا خداداد!ماجرای تعرض به الناز شاکردوستماجرای تعرض به الناز شاکردوستتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)رقابت شدید سه فیلم سینمایی در اولین روز اکران عید فطررقابت شدید سه فیلم سینمایی در اولین روز اکران عید فطربرندگان اسکار افتخاری معرفی شدندبرندگان اسکار افتخاری معرفی شدندعلی نصیریان: قصد کناره‌گیری از بازیگری را ندارمعلی نصیریان: قصد کناره‌گیری از بازیگری را ندارمفیلم‌های اکران عید فطر معرفی شدندفیلم‌های اکران عید فطر معرفی شدندواکنش شیلا خداداد به یک تحریم: قرار این نبود!واکنش شیلا خداداد به یک تحریم: قرار این نبود!ده فیلم برتر تاریخ سینمای ایران به انتخاب Taste of Cinemaده فیلم برتر تاریخ سینمای ایران به انتخاب Taste of Cinema
افشاگری یک ترانه سرا علیه شادمهر عقیلی + عکسافشاگری یک ترانه سرا علیه شادمهر عقیلی + عکسمحسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟محسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟انتقاد صدف طاهریان از حضور بازیگر زن هندی در فیلم دختر شیطانانتقاد صدف طاهریان از حضور بازیگر زن هندی در فیلم دختر شیطانریحانا مادر می شود! + عکسریحانا مادر می شود! + عکسبارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عملبارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عملبیوگرافی آژدا پکان خواننده و بازیگر ترکیه ای + عکسبیوگرافی آژدا پکان خواننده و بازیگر ترکیه ای + عکسمرتضی کلانتریان، مترجمی که همچون قهرمان داستانش خودکشی کردمرتضی کلانتریان، مترجمی که همچون قهرمان داستانش خودکشی کردپاسخ مهناز افشار به شایعه فرار از کشور + عکسپاسخ مهناز افشار به شایعه فرار از کشور + عکسترانه این خواننده های ترک را حتما گوش کنیدترانه این خواننده های ترک را حتما گوش کنیدهمایون شجریان گواهینامه درجه یک آواز را دریافت کردهمایون شجریان گواهینامه درجه یک آواز را دریافت کردیلدا عباسی قلب اروپا را به خود خیره کردیلدا عباسی قلب اروپا را به خود خیره کردبیوگرافی بهنام صفوی + عکسبیوگرافی بهنام صفوی + عکسبهنام صفوی درگذشتبهنام صفوی درگذشتاسم و عکس فرزند مگان مارکل و پرنس هری منتشر شداسم و عکس فرزند مگان مارکل و پرنس هری منتشر شدامروز باید چیا بدونیم: از جنتلمن ها تا پیدا شدن گلزارامروز باید چیا بدونیم: از جنتلمن ها تا پیدا شدن گلزارفرزند مگان مارکل و پرنس هری به دنیا آمد؛ ۷ قانونی که زوج سلطنتی از حالا باید رعایت کنندفرزند مگان مارکل و پرنس هری به دنیا آمد؛ ۷ قانونی که زوج سلطنتی از حالا باید رعایت کنندبهنام صفوی خواننده پاپ بار دیگر در بیمارستان بستری شدبهنام صفوی خواننده پاپ بار دیگر در بیمارستان بستری شدچرا دانش‌آموزان‌مان ساسی مانکن را به حامد زمانی ترجیح می‌دهند؟چرا دانش‌آموزان‌مان ساسی مانکن را به حامد زمانی ترجیح می‌دهند؟حامد همایون ممنوع‌التصویر شد + واکنش حامد همایونحامد همایون ممنوع‌التصویر شد + واکنش حامد همایونبرنامه کنسرت های اردیبهشت 98برنامه کنسرت های اردیبهشت 98منیر فرمانفرماییان نقاش و هنرمند بزرگ دار فانی را وداع گفتمنیر فرمانفرماییان نقاش و هنرمند بزرگ دار فانی را وداع گفتجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکبه «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟به «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟استاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاناستاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهراننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهران
۱۰ ستاره درخشان جام جهانی فوتبال زنان۱۰ ستاره درخشان جام جهانی فوتبال زنانازدواج  مسعود اوزیل و امینه گولشه + عکس های عروسیازدواج مسعود اوزیل و امینه گولشه + عکس های عروسینیکی لائودا راننده افسانه ای فرمول یک درگذشتنیکی لائودا راننده افسانه ای فرمول یک درگذشتکریستیانو رونالدو، مالک گران ترین خودروی صفر کیلومتر تاریخکریستیانو رونالدو، مالک گران ترین خودروی صفر کیلومتر تاریخآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویبهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!بهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!علی انصاریان ازدواج کرد + عکسعلی انصاریان ازدواج کرد + عکسازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟ازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟بیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزبیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانعلی انصاریان مجری تلویزیون شدعلی انصاریان مجری تلویزیون شدواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانکلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!کلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!ایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی دادگاهی شد! + عکسعلی دایی دادگاهی شد! + عکس