Wednesday, 16 January 2019|چهارشنبه، 26 دي، 1397|يا حي و يا قيوم|افراد آنلاین: 64 نفر

مروری بر گذشته

بازه هوره: قدیمی ترین چهارطاقی ایران، کهن ترین گنبد جهان

تاریخ انتشار: دوشنبه، 13 فروردين، 1397 گردشگری ، اماکن دیدنی ایران
+ A -

 بنای بازه‌هور قدیمی‌ترین چهارطاقی ایران است که در هفتاد کیلومتری مشهد قرار گرفته است. این بنا که از آثار معماری ایران باستان است همچون نگینی بر تاریخ هنر و معماری ایران می درخشد.


آتشکده چهارتاقی نیاسر، تقویم آفتابی ایران باستان
چهارطاقی بازه هوره به عنوان قدیمی‌ترین چهارطاقی ایران شناخته می‌شود که برخی سابقه آن را به دوران اشکانیان می‌رسانند. بررسی تاریخ معماری ایران نشان می‌دهد که چهارطاقی‌ها معمولا سبک معماری دوره ساسانی هستند. به هر روی، آنچه از باستان‌شناسی روی این بنا انجام شده، مشخص می‌کند که کاربرد بنا در دوره ساسانی بوده است. در مورد اینکه بنا، آتشکده بوده یا استفاده دیگری از آن می‌شده است، هنوز اطلاع دقیقی در دست نیست و با تکمیل یافته‌ها و تحقیقات باستان‌شناسی نتیجه قطعی حاصل می‌شود.

 

چهارطاقی بازه هوره
چهارطاقی سنگی بازه هوره در قسمت جنوبی روستای رباط سفید در فاصله ۶۰ کیلومتری مشهد در استان خراسان رضوی، قرار دارد. بنا در کنار راه قدیمی مشهد به تربت حیدریه است. چون در گذشته کاروان‌های فعال در مسیر جنوب خراسان، سیستان و بلوچستان و کرمان از تنگه مجاور این بنا عبور می‌کردند. در مورد این بنا نظرات بسیار زیادی داده شده است. برخی بر این عقیده‌اند که بنا ویژگی‌های دوره پارتیان را دارد. هرتسفلد بر این عقیده است که این بنا ساسانی است و ویژگی‌های معماری ساسانیان را دارد و قدیمی‌ترین چهارطاقی است که در ایران ساخته شده است. پروفسور آرتور پوپ این بنا را کهن‌ترین گنبد جهان می‌داند.

بازه هوره: قدیمی ترین چهارطاقی ایران، کهن ترین گنبد جهان

 در مورد کارکرد چهارطاقی سنگی بازه هوره، نظرات باستان‌شناسان و محققین متفاوت است. اولین نظریه‌ای که در مورد چهارطاقی داده شد این بود که چهارطاقی سنگی آتشکده‌ای بوده که در زمان ساسانیان از آن استفاده می‌شد، اما چون در تحقیقات باستان‌شناسی هیچ‌گونه نشانه‌ای مثل آتشدان یا پایه مجمر و یا جایی که در بنا مخصوص آتش باشد دیده نشد، محققین نتوانستند به طور قطع در این زمینه اظهار نظر کنند. نظریه دیگر نشان‌دهنده تالار بودن بنا بود. باقی مانده‌های بنا در اطراف چهارطاقی نشانگر این است که چهارطاقی بخشی از یک مجموعه بنا بوده و ورودی‌های چهارطاقی به قسمت‌های مختلف مجموعه بنا مرتبط بوده‌اند. بر این اساس برخی باستان‌شناسان احتمال دادند که چهارطاقی بخش از مجموعه‌ای تالارمانند بوده است. در نزدیکی چهارطاقی، ویرانه‌هایی از قلعه‌های تاریخی نیز دیده می‌شود که در آن مکان با نام‌های قلعه دختر و پسر شناخته می‌شوند.

برخی محققین نیز احتمال اینکه چهارطاقی در مباحث نجومی کاربرد داشته را بر اساس مکانی که بنا در آن ساخته شده داده‌اند. همچنین قرار گرفتن بنا بر سر راه جاده‌ای که در روزگار باستان اهمیت بسیار داشته است، برخی را بر آن داشته که بنا را سازه‌ای برای نگهبانی جاده یا پاسگاه، در نظر بگیرند. از مکان اطراف بنای بازه‌هوره، سفال‌های بسیاری نیز به دست آمده است که سابقه آن‌ها به دوره ساسانیان می‌رسد. به نظر می‌رسد که این بنا در دوره ساسانی کارکرد قابل توجهی داشته و به عنوان یکی از بناهایی که نقش پررنگی در حاکمیت آن زمان داشته، کاربرد داشته است. دوام این چهارطاقی با سابقه باستانی بسیار، تا به امروز، دارای زیرسازی خاصی نیز نبوده، بلکه بر روی شالوده رسی، پابرجا مانده است. این در صورتی است که بنا در حدود ۱۷۰۰ سال سابقه دارد، برخی محققین بر این عقیده‌اند که به احتمال بسیار، بنا قبل از اینکه چهارطاقی بر روی آن ساخته شود، زیرسازی داشته است.

بازه هوره: قدیمی ترین چهارطاقی ایران، کهن ترین گنبد جهان

معماری چهارطاقی
به طور کلی، چهارطاقی بنایی چهارگوشه با پوشش گنبدی است که دارای چهار پایه و یک طاق با چهار ورودی است. نقش چهارطاقی، مربع است که از یک جرز در هر گوشه، چهار قوس که چهار جرز را به هم وصل می‌کنند، یک گنبد گوشواره در بالای قوس‌ها ساخته می‌شود و یک درگاه که در هر یک از چهارضلع بنا پس از خاتمه کار ساخته می‌شوند. معمولا در گذشته، کاربرد چهارطاقی‌ها به صورت آتشکده بوده یا کارکرد مذهبی داشته‌اند. اما چهارطاقی‌هایی هم وجود داشته‌اند که کاربردهای دیگر داشته‌اند. فضای ورودی چهارطاقی دارای سه درگاهی بلند و عریض است، اما ورودی اصلی آن از ضلع غربی است.

بازه هوره: قدیمی ترین چهارطاقی ایران، کهن ترین گنبد جهان

در سطح فوقانی پلان مربع بنا، چوب‌هایی بر کنج آن نصب شده که احتمالا گام‌های اولیه برای ایجاد گوشواره برای ایجاد گنبد در بناها بوده است. این بنا در واقع هسته مرکزی یک مجموعه معماری است. بنا دارای یک گنبد و سه ورودی است که از سمت شرق گویا به یک بنا متصل بوده است. در دو سوی شمال و جنوبی آن نیز الحاقاتی مثل راهرو و ایوان وجود داشته است.

بازه هوره: قدیمی ترین چهارطاقی ایران، کهن ترین گنبد جهان

بنای سنگی بازه هوره، با شماره ۳۹ در سال ۱۳۱۰ شمسی ثبت آثار ملی خراسان شد. تاریخ ثبت بنا و شماره ثبت آن نشان می‌دهد که این چهارطاقی خاص جزی اولین آثار باستانی ایران و اولین اثر تاریخی استان خراسان است که به ثبت ملی رسیده است.

بازه هوره: قدیمی ترین چهارطاقی ایران، کهن ترین گنبد جهان

بنای چهارطاقی بازه هوره، کهن‌ترین چهارطاقی ایران، نشان‌دهنده عظمت معماری ایران باستان در عصر ساسانی است. این اثر تاریخی ارزشمند هر ساله گردشگران بسیاری که علاقه به تاریخ و معماری باستانی ایران دارند را به سمت خود می‌کشاند.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (237)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (237)حسین محب اهری درگذشتحسین محب اهری درگذشتهمه می‌دانند نامزد جوایز انجمن منتقدان فیلم اسپانیا شدهمه می‌دانند نامزد جوایز انجمن منتقدان فیلم اسپانیا شدتاریخ دقیق پخش فصل آخر سریال گیم آف ترونزتاریخ دقیق پخش فصل آخر سریال گیم آف ترونزطعنه و کنایه تند پرویز پرستویی به شایعه قتل خاوری در کاناداطعنه و کنایه تند پرویز پرستویی به شایعه قتل خاوری در کانادااصغر فرهادی از فیلم های بعدی اش میگویداصغر فرهادی از فیلم های بعدی اش میگویدعمر صدا و سیما به زودی پایان می‌یابدعمر صدا و سیما به زودی پایان می‌یابدنگاهی به سریال «حوالی پاییز» ساخته حسین نمازی:یک درام نا تمامنگاهی به سریال «حوالی پاییز» ساخته حسین نمازی:یک درام نا تمامنگاهی به سریال «بانوی عمارت» :درام داعیه روایت تاریخ نداردنگاهی به سریال «بانوی عمارت» :درام داعیه روایت تاریخ نداردفیلم‌هایی که تنور جشواره برلین را داغ کردندفیلم‌هایی که تنور جشواره برلین را داغ کردندسرمایه گذاران بخش خصوصی به دنبال فیلم‌هایی با شوخی‌های سخیف هستندسرمایه گذاران بخش خصوصی به دنبال فیلم‌هایی با شوخی‌های سخیف هستندواکنش کارگردان سریال بانوی عمارت به شباهت این سریال با سریالهای شهرزاد و حریم سلطانواکنش کارگردان سریال بانوی عمارت به شباهت این سریال با سریالهای شهرزاد و حریم سلطانتشابه اوک نیو با بانوی عمارت؟!تشابه اوک نیو با بانوی عمارت؟!انتقاد تند از فیلمهای هزارپا و مارمولک در اختتامیه جشنواره فیلم عمارانتقاد تند از فیلمهای هزارپا و مارمولک در اختتامیه جشنواره فیلم عمارسیروس مقدم :کم لطفی مدیران فرهنگی ،مانع از ساخت سریال پایتخت۶ شدسیروس مقدم :کم لطفی مدیران فرهنگی ،مانع از ساخت سریال پایتخت۶ شدتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (236)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (236)همه افراد مشهوری که فیلمهای خصوصی شان لو رفت /از زهرا امیر ابراهیمی تا عبدالرضا هلالیهمه افراد مشهوری که فیلمهای خصوصی شان لو رفت /از زهرا امیر ابراهیمی تا عبدالرضا هلالیبیوگرافی شیدا یوسفی + عکسبیوگرافی شیدا یوسفی + عکساصغر فرهادی پیشنهاد داوری در سی و هفتمین جشنواره فجر را رد کرداصغر فرهادی پیشنهاد داوری در سی و هفتمین جشنواره فجر را رد کردبرترین برنامه های صدا و سیما اعلام شد/ «برنده باش» پربیننده ترین مسابقه تلویزیونبرترین برنامه های صدا و سیما اعلام شد/ «برنده باش» پربیننده ترین مسابقه تلویزیونانتقاد مسعود ده نمکی از برد ۵ بر صفر ایران مقابل یمنانتقاد مسعود ده نمکی از برد ۵ بر صفر ایران مقابل یمندرخواست یک شاعر از پرویز پرستویی + عکسدرخواست یک شاعر از پرویز پرستویی + عکسبیوگرافی مانی رحمانی بازیگر نقش جواد در سریال بچه مهندس + عکسبیوگرافی مانی رحمانی بازیگر نقش جواد در سریال بچه مهندس + عکس۵ سال زندان در انتظار «کوین اسپیسی»۵ سال زندان در انتظار «کوین اسپیسی»جدول زمان‌ بندی جشنواره فیلم فجر مشخص شدجدول زمان‌ بندی جشنواره فیلم فجر مشخص شد
کنسرت علی زندوکیلی در مشهد لغو شدکنسرت علی زندوکیلی در مشهد لغو شدکنسرتی برای بهنام تمدید شدکنسرتی برای بهنام تمدید شداجرای مشترک برادران خسروی و شهاب رمضان برای بهنام صفویاجرای مشترک برادران خسروی و شهاب رمضان برای بهنام صفویبیوگرافی رها اعتمادی + ماجرای ازدواج با گوگوشبیوگرافی رها اعتمادی + ماجرای ازدواج با گوگوشعلی قمصری ممنوع الکار شدعلی قمصری ممنوع الکار شدگروه موسیقی تکسیم ترکیه وارد تهران شدگروه موسیقی تکسیم ترکیه وارد تهران شدمحمدرضا شجریان فراتر از موسیقیمحمدرضا شجریان فراتر از موسیقیشکایت شهیار قنبری از اشکان خطیبیشکایت شهیار قنبری از اشکان خطیبیجزییاتی تازه از وضعیت بهنام صفوی در بیمارستانجزییاتی تازه از وضعیت بهنام صفوی در بیمارستانمهدی یراحی: تصمیم وزارت ارشاد را می‌پذیرممهدی یراحی: تصمیم وزارت ارشاد را می‌پذیرمماجرای راه ندادن شفیعی کدکنی به دانشگاه چه بود؟ماجرای راه ندادن شفیعی کدکنی به دانشگاه چه بود؟مهدی یراحی ممنوع الکار شدمهدی یراحی ممنوع الکار شدحال و روز سلنا گومز پس از ترک مرکز درمانی بخاطر افسردگی! + عکسحال و روز سلنا گومز پس از ترک مرکز درمانی بخاطر افسردگی! + عکسبهنام صفوی در سی سی یو بستری شدبهنام صفوی در سی سی یو بستری شدامیر مقاره کچل کرد! + عکسامیر مقاره کچل کرد! + عکسچهره‌هایی که زندگی مردم را ویران کردندچهره‌هایی که زندگی مردم را ویران کردندمجید خراط‌ها به یک بیماری نادر مبتلا شده استمجید خراط‌ها به یک بیماری نادر مبتلا شده استویکتوریا بکام کانال یوتیوب خود را راه اندازی می کندویکتوریا بکام کانال یوتیوب خود را راه اندازی می کندازدواج ملکه زیبایی روسی با پادشاه مسلمانازدواج ملکه زیبایی روسی با پادشاه مسلمانآشتی مراد  بز و همسرش آصلی انورآشتی مراد بز و همسرش آصلی انورانتقادات کاربران شبکه های اجتماعی به انتشار عکس اوزجان دنیز و فحریه اوجنانتقادات کاربران شبکه های اجتماعی به انتشار عکس اوزجان دنیز و فحریه اوجنافراد مشهوری که معلم بودن، قسمت دومافراد مشهوری که معلم بودن، قسمت دومافراد مشهوری که معلم بودند، بخش اولافراد مشهوری که معلم بودند، بخش اولبیوگرافی فاطمه دانش پژوه همسر احمد خمینی + عکسبیوگرافی فاطمه دانش پژوه همسر احمد خمینی + عکسصحبت های مونیکا بلوچی درباره زندگی شخص اشصحبت های مونیکا بلوچی درباره زندگی شخص اش
وقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانعلی انصاریان مجری تلویزیون شدعلی انصاریان مجری تلویزیون شدواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانکلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!کلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!ایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی دادگاهی شد! + عکسعلی دایی دادگاهی شد! + عکسکریس رونالدو با دختر یک قاچاقچی کوکائین نامزد کرده!کریس رونالدو با دختر یک قاچاقچی کوکائین نامزد کرده!ماجرای ازدواج ساموئل بازیکن اسبق استقلال با هلیا سهیمیماجرای ازدواج ساموئل بازیکن اسبق استقلال با هلیا سهیمیماجرای تجاوز «کریستیانو رونالدو» به مهماندار هتلی در لاس‌ وگاس چیست؟ماجرای تجاوز «کریستیانو رونالدو» به مهماندار هتلی در لاس‌ وگاس چیست؟دل و قلوه دادن جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی و خواستگاری علی انصاریان از مونیکا در اینستاگرام! + عکسدل و قلوه دادن جواد کاظمیان و مونیکا بلوچی و خواستگاری علی انصاریان از مونیکا در اینستاگرام! + عکسشکایت نمایندگان اهل سنت از شایان مصلح بازیکن پرسپولیسشکایت نمایندگان اهل سنت از شایان مصلح بازیکن پرسپولیسبیوگرافی و عکس های سارا مصطفی نژاد بانوی بدنساز مشهور ایرانیبیوگرافی و عکس های سارا مصطفی نژاد بانوی بدنساز مشهور ایرانیبیوگرافی، مصاحبه و عکس های “شیرین نوبهاری” بانوی بدنساز ایرانیبیوگرافی، مصاحبه و عکس های “شیرین نوبهاری” بانوی بدنساز ایرانیبیوگرافی، مصاحبه و عکس های “صدف خادم” بانوی بوکسور ایرانبیوگرافی، مصاحبه و عکس های “صدف خادم” بانوی بوکسور ایرانبیوگرافی و عکس های امیر عابدزادهبیوگرافی و عکس های امیر عابدزاده